همين بحث شرح خواهيم داد .
آنها حق داشتند كه قرآن را سخنى عجيب بشمرند ، زيرا هم لحن و آهنگ آن عجيب است ، و هم نفوذ و جاذبه اش ، هم محتوا و تاثيرش عجيب است و هم آورنده آن كه درس نخوانده بود و از اميين برخاست .
كلامى است در ظاهر و باطن عجيب و متفاوت با هر سخن ديگر ، و به اين ترتيب آنها اعتراف به اعجاز قرآن نمودند .
آنها به دنبال اين جمله سخنان ديگرى به قوم خود گفتند كه قرآن در آيات بعد در دوازده جمله ، آنها را بيان كرده كه هر كدام با « ان » شروع شده كه نشانه تاكيد است ( 1 ) .
نخست مىفرمايد : « آنها گفتند : اين قرآن همگان را به راه راست هدايت مىكند ، و لذا ما به آن ايمان آوردهايم . و هرگز احدى را شريك پروردگارمان قرار نمىدهيم » ( * ( يَهْدِي إِلَى الرُّشْدِ فَآمَنَّا بِه وَلَنْ نُشْرِكَ بِرَبِّنا أَحَداً ) * ) .
تعبير به « رشد » تعبير بسيار گسترده و جامعى است كه هر گونه امتيازى را در بر مىگيرد ، راهى است صاف ، بدون پيچ و خم ، روشن و واضح كه پويندگان
هامش
( 1 ) در ميان علماى نحو معروف است كه « ان » در مقول قول بايد با كسره خوانده شود ، و در آيات فوق در مرحله اول با كسر است ، اما در آيات بعد كه بر آن عطف شده با فتحه مىباشد ، و لذا بسيارى از مفسران ناچار شدهاند كه در اين آيات ، تقديرهايى بگيرند ، و يا توجيهات ديگرى كنند ، اما چه مانعى دارد كه بگوئيم كه اين قاعده نحوى استثنايى نيز دارد ، و آن اينكه در مواردى كه عطف بر مقول قول باشد جايز است با فتحه خوانده شود و دليلش آيات اين سوره است .