مفهوم وسيعى دارد كه بتها يكى از مصاديق آن است .
باز براى تاكيد بيشتر مىافزايد : « يا آن كس كه شما را روزى مىدهد اگر روزى خود را از شما بازدارد چه كسى مىتواند شما را بىنياز كند » ؟ ! ( * ( أَمَّنْ هذَا الَّذِي يَرْزُقُكُمْ إِنْ أَمْسَكَ رِزْقَه ) * ) ( 1 ) .
هر گاه به آسمان دستور دهد نبارد ، و زمينها گياهى نروياند ، و يا آفات مختلف نباتى محصولات را نابود كنند ، چه كسى توانايى دارد غذايى در اختيار شما بگذارد ؟ و يا اگر روزيهاى معنوى و وحى آسمانى از شما قطع كند چه كسى توانايى راهنمايى شما را دارد ؟
اينها حقايقى است آشكار ، ولى لجاجت و خيره سرى ، حجابى است در برابر درك و شعور آدمى : و لذا در پايان آيه مىفرمايد : « بلكه آنها در سركشى و فرار و فاصله گرفتن از حقايق اصرار و لجاجت مىورزند » ( * ( بَلْ لَجُّوا فِي عُتُوٍّ وَنُفُورٍ ) * ) .
هم امروز با تمام پيشرفتى كه در جهات مختلف زندگى بشر مخصوصا در صنايع غذايى حاصل شده ، اگر فقط يك سال مطلقا باران نبارد ، چه فاجعه اى در تمام جهان رخ مىدهد ، و يا اگر لشكر ملخها و آفات نباتى همه جا را فرا گيرد چه مصيبتى واقع خواهد شد ؟
نكته : چهار عامل براى ناكامى انسانها
در آيات گذشته خوانديم كه نداشتن گوش شنوا و عقل بيدار مهمترين
هامش
( 1 ) جزاى شرط در آيه محذوف است ، و در تقدير چنين مىباشد « ان امسك رزقه من يرزقكم غيره » .