تفسير
به اين پرندگان بالاى سر خود بنگريد
در آيات آغاز اين سوره به هنگامى كه بحث از قدرت و مالكيت خداوند بود سخن از آسمانهاى هفتگانه و ستارگان و كواكب آنها به ميان آمد ، ولى در نخستين آيه مورد بحث همين مساله قدرت با ذكر يكى از موجودات به ظاهر كوچك عالم هستى تعقيب مىشود ، مىفرمايد :
« آيا آنها به پرندگانى كه بالاى سرشان بالهاى خود را گسترده و گاه جمع مىكنند نگاه نكردهاند ؟ ! ( * ( أَ وَلَمْ يَرَوْا إِلَى الطَّيْرِ فَوْقَهُمْ صافَّاتٍ وَيَقْبِضْنَ ) * ) ( 1 ) .
اين اجسام سنگين بر خلاف قانون جاذبه از زمين برمىخيزند ، و به راحتى تمام بر فراز آسمان ، ساعتها ، و گاه هفتهها و ماهها ! پشت سر هم به حركت سريع و نرم خود ادامه مىدهند ، بىآنكه هيچ مشكلى داشته باشند .
بعضى به هنگام پرواز غالبا بالهاى خود را گستردهاند ( صافات ) و گويى نيروى مرموزى آنها را به حركت درمىآورد .
در حالى كه بعضى ديگر دائما بال مىزنند ( ممكن است يقبضن اشاره به همين معنى باشد ) .
بعضى ديگر گاه بال مىزنند ، و گاه بال را مىگسترانند .
گروه چهارمى مدتى بال مىزنند ، هنگامى كه سرعت گرفتند بالها را به كلى جمع كرده و در اقيانوس هوا شيرجه مىروند ( مانند گنجشكها ! ) خلاصه
هامش
( 1 ) « الطير » جمع « طائر » است ، و لذا فعل و وصف آن به صورت جمع آمده و اينكه بعضى تصور كردهاند « طير » مفرد است بر خلاف تصريح ارباب لغت مىباشد .