روز قيامت رهايى مىبخشد « ! ( 1 ) اين تعبير دليل بر اين است كه گشايش امور براى اهل تقوا منحصر به دنيا نيست ، بلكه قيامت را نيز شامل مىشود .
و در حديث ديگرى از همان حضرت ص آمده است :
من اكثر الاستغفار جعله اللَّه له من كل هم فرجا و من كل ضيق مخرجا :
« هر كس بسيار استغفار كند ( و لوح دل را از زنگار گناه بشويد ) خدا براى او از هر اندوهى گشايشى ، و از هر تنگنايى راه نجاتى قرار مىدهد » ( 2 ) .
جمعى از مفسران گفتهاند : كه نخستين آيه فوق ، در باره « عوف بن مالك » نازل شده كه از ياران پيامبر ص بود ، دشمنان اسلام فرزندش را اسير كردند ، او به محضر پيامبر ص آمد و از اين ماجرا و فقر و تنگدستى شكايت كرد ، فرمود : تقواى را پيشه كن و شكيبا باش و بسيار ذكر لا حول و لا قوة الا باللَّه را بگو ، او اين كار را انجام داد ، ناگهان در حالى كه در خانه اش نشسته بوده فرزندش از در ، درآمد ، معلوم شد كه از يك لحظه غفلت دشمن استفاده كرده و فرار نموده ، و حتى شترى از دشمن را نيز با خود آورده است . ( اينجا بود كه آيه فوق نازل شد و از گشايش مشكل اين فرد با تقوى و روزى از جايى كه انتظارش را نداشت خبر داد ) ( 3 ) .
ذكر اين مطلب نيز لازم است كه هرگز مفهوم آيه ، اين نيست كه انسان تلاش و كوشش براى زندگى را به دست فراموشى بسپارد ، و بگويد در خانه
هامش
( 1 ) « نور الثقلين » جلد 5 صفحه 356 - حديث 44 .
( 2 ) همان مدرك صفحه 357 - حديث 45 .
( 3 ) « مجمع البيان » جلد 10 صفحه 306 - همين ماجرا در تفسير « فخر رازى » و « روح البيان » با تفاوتهايى آمده است ، بعضى از آنها تعداد شتران را يكصد شتر نوشتهاند .