جز خدا و اقامه حق انگيزه ديگرى در آن راه نيابد ، درست است كه شهود بايد عادل باشند ، ولى با وجود عدالت ، نيز صدور گناه محال نيست ، به همين دليل به آنها هشدار مىدهد كه مراقب خويش باشند و آگاهانه يا ناآگاهانه از مسير حق منحرف نشوند .
ضمنا تعبير به « * ( ذَوَيْ عَدْلٍ مِنْكُمْ ) * » دليل بر اين است كه دو شاهد بايد « مسلمان » و « عادل » و « مرد » باشند .
و در پايان آيه به عنوان تاكيد در باره تمام احكام گذشته مىافزايد :
« تنها كسانى كه ايمان به خدا و روز قيامت دارند از اين وعظ و اندرز نتيجه مىگيرند » ( * ( ذلِكُمْ يُوعَظُ بِه مَنْ كانَ يُؤْمِنُ بِاللَّه وَالْيَوْمِ الآخِرِ ) * ) .
بعضى ذلكم را تنها اشاره به مساله توجه به خدا و رعايت عدالت از ناحيه شهود دانستهاند ، ولى ظاهر اين است كه اين تعبير معنى وسيعى دارد و تمام احكام گذشته را در مورد طلاق دربر مىگيرد .
به هر صورت اين تعبير دليل بر اهميت فوق العاده اين احكام است به گونه اى كه اگر كسى آنها را رعايت نكند و از آن وعظ و اندرز نگيرد گويى ايمان به خدا و روز قيامت ندارد .
و از آنجا كه گاهى مسائل مربوط به معيشت و زندگى آينده و يا گرفتاريهاى ديگر خانوادگى سبب مىشود كه دو همسر به هنگام طلاق يا رجوع ، و يا دو شاهد به هنگام شهادت دادن از جاده حق و عدالت منحرف شوند در پايان آيه مىفرمايد : « هر كس از خدا بپرهيزد و ترك گناه كند خداوند براى او راه نجاتى قرار مىدهد و مشكلات زندگى او را حل مىكند » ( * ( وَمَنْ يَتَّقِ اللَّه يَجْعَلْ لَه مَخْرَجاً ) * ) .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 234
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٣٤