تفسير : با صيحه رستاخيز همه زنده مىشوند
اين آيات كه آخرين آيات سوره « ق » را تشكيل مىدهد همانند ساير آيات اين سوره تكيه بر مسئله معاد و رستاخيز دارد ، و باز گوشه ديگرى از آن را مطرح مىكند ، و آن مساله « نفخ صور » و « خروج مردگان از قبر » است .
مىفرمايد : « گوش فرا ده و منتظر روزى باش كه منادى از مكان نزديك ندا مىدهد » ( * ( وَاسْتَمِعْ يَوْمَ يُنادِ الْمُنادِ مِنْ مَكانٍ قَرِيبٍ ) * ) .
« روزى كه صيحه رستاخيز را به حق مىشنوند ، آن روز ، روز خروج است » ! ( * ( يَوْمَ يَسْمَعُونَ الصَّيْحَةَ بِالْحَقِّ ذلِكَ يَوْمُ الْخُرُوجِ ) * ) .
مخاطب در « استمع » ( گوش فرا ده ) گرچه شخص پيامبر ص است ولى مسلما مقصود همه انسانها هستند .
و منظور از « گوش فرا دادن » يا انتظار كشيدن است ، زيرا كسانى كه در انتظار حادثه اى به سر مىبرند كه با صداى وحشتناكى شروع مىشود دائما گوش فرا مىدهند ، و منتظرند . و يا منظور گوش فرا دادن به اين سخن الهى است ، و معنى چنين مىشود : « اين سخن را بشنو كه پروردگارت در باره صيحه رستاخيز مىگويد » ( 1 ) .
اما اين منادى كيست ؟ ممكن است ذات پاك خداوند باشد كه اين ندا را
هامش
( 1 ) طبق تفسير اول « يوم » مفعول « استمع » مىباشد ، و مطابق تفسير دوم مفعول « استمع » محذوف است ، و در تقدير : « استمع حديث ربك » خواهد بود ، و اما منصوب بودن « يوم » در اين صورت به فعلى است كه از « * ( يَوْمُ الْخُرُوجِ ) * » استفاده مىشود و در معنى چنين است « يخرجون يوم يناد المناد » .