همراه او است « ! ( 1 ) .
و در آخرين آيه مورد بحث كه آخرين آيه اين سوره است بار ديگر به پيامبرش در مقابل مخالفان سر سخت و لجوج تسلى و دلدارى مىدهد و مىفرمايد :
« ما به آنچه آنها مىگويند آگاهتريم » ( * ( نَحْنُ أَعْلَمُ بِما يَقُولُونَ ) * ) .
« و تو مامور نيستى كه آنها را مجبور به ايمان كنى و با قهر و اجبار به سوى اسلام بكشانى » ( * ( وَما أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِجَبَّارٍ ) * ) .
وظيفه تو تنها ابلاغ رسالت ، و دعوت به سوى حق و بشارت و انذار است « چون چنين است آنها را كه از عذاب و عقاب من مىترسند به وسيله قرآن متذكر ساز ، و پند و اندرز ده » ( * ( فَذَكِّرْ بِالْقُرْآنِ مَنْ يَخافُ وَعِيدِ ) * ) ( 2 ) .
در تفسير « قرطبى » آمده است كه « ابن عباس » مىگويد : جمعى عرض كردند اى رسول خدا ! ما را انذار كن و بيم ده ، آيه فوق نازل شد و گفت :
« * ( فَذَكِّرْ بِالْقُرْآنِ مَنْ يَخافُ وَعِيدِ ) * » ( 3 ) .
اشاره به اينكه قرآن براى انذار و بيدار ساختن افراد مؤمن كافى است هر صفحه اى از آن يادآور قيامت ، و آيات مختلفش بازگو كننده سرنوشت پيشينيان و توصيفهايش از مواهب بهشتى و عذابهاى دوزخى و حوادثى كه در آستانه رستاخيز و در دادگاه عدل الهى واقع مىشود بهترين پند و اندرز براى همگان است .
به راستى يادآورى آن صحنه كه زمينها از هم شكافته مىشود ، و خاكها جان
هامش
( 1 ) « كتاب خصال » طبق نقل نور الثقلين جلد 5 صفحه 119 .
( 2 ) توجه داشته باشيد كه « وعيد » در اصل « وعيدى » بوده « ياء » حذف شده و كسره كه دليل بر آن است باقى مانده ، و مفعول براى « يخاف » مىباشد .
( 3 ) قرطبى جلد 9 صفحه 6198 .