منظور از احياء همان زنده كردن نخستين در دنيا است ، و منظور از ميراندن در پايان عمر است ، و جمله : « * ( إِلَيْنَا الْمَصِيرُ ) * » اشاره به زنده شدن در رستاخيز است .
در حقيقت آيه اشاره به اين نكته مىكند كه همانگونه كه مرگ و حيات نخستين به دست ما است ، باز گرداندن به زندگى و قيام قيامت نيز به دست ما و به سوى ما است .
سپس براى توضيح بيشتر مىفرمايد : « بازگشت آنها به سوى ما روزى است كه زمين از روى آنها شكافته مىشود ، و آنها زنده مىشوند و به سرعت خارج مىگردند » ( * ( يَوْمَ تَشَقَّقُ الأَرْضُ عَنْهُمْ سِراعاً ) * ) ( 1 ) .
و در پايان آيه مىافزايد : « اين حشر و جمع كردن مردم در قيامت براى ما سهل و آسان است » ( * ( ذلِكَ حَشْرٌ عَلَيْنا يَسِيرٌ ) * ) .
« حشر » به معنى جمع و گردآورى از هر سو است .
روشن است خداوندى كه آفريننده آسمانها و زمين و آنچه در ميان آن دو است حشر و نشور مردگان براى او كار ساده اى مىباشد . اصولا مشكل و آسان براى كسى است كه قدرتش محدود است ، آن كسى كه قدرتش نامحدود است همه چيز براى او يكسان و آسان است .
جالب اينكه در بعضى از روايات مىخوانيم : « اولين كسى كه زنده مىشود و از قبر خارج گشته ، وارد صحنه محشر مىشود پيامبر ص است و على ع
هامش
( 1 ) « سراع » جمع « سريع » مانند « كرام » جمع « كريم » و در اينجا حال است براى فاعل « يخرجون » كه محذوف مىباشد ، و در تقدير چنين است : « يخرجون سراعا » بعضى نيز « سراع » را مصدر مىدانند كه در موضع حال واقع شده .