« وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِها وَمِنْ آناءِ اللَّيْلِ فَسَبِّحْ وَأَطْرافَ النَّهارِ لَعَلَّكَ تَرْضى » :
« قبل از طلوع آفتاب ، و پيش از غروب آن ، و همچنين در اثناء شب ، و اطراف روز تسبيح و حمد پروردگارت را بجا آور تا خشنود شوى » .
جمله لَعَلَّكَ تَرْضى نشان مىدهد كه اين عبادات و تسبيحات نقش مهمى در آرامش فكر و رضايت خاطر آدمى دارد ، و به او در برابر حوادث سخت نيرو و توان مىبخشد .
اين نكته نيز قابل توجه است كه در آيه 49 سوره طور چنين آمده است وَمِنَ اللَّيْلِ فَسَبِّحْه وَإِدْبارَ النُّجُومِ : « برخى از شب را تسبيح خدا كن و به هنگام پشت كردن ستارگان » ( 1 ) .
در حديث آمده است كه على ع فرمود : « * ( أَدْبارَ السُّجُودِ ) * » دو ركعت نافله اى است كه بعد از مغرب مىخوانند ( توجه داشته باشيد نافله مغرب چهار ركعت است كه در اينجا فقط به دو ركعت آن اشاره شده ) و « إِدْبارَ النُّجُومِ » دو ركعت نافله صبح است كه قبل از نماز صبح و به هنگام غروب ستارگان بجا مىآورند » ( 2 ) .
در روايتى نيز آمده است كه منظور از « * ( أَدْبارَ السُّجُودِ ) * » همان نماز وتر است كه در آخر شب انجام مىشود ( 3 ) .
به هر حال تفسير اول از همه مناسبتر به نظر مىرسد هر چند وسعت و گسترش
هامش
( 1 ) بايد توجه داشت كه در اينجا « ادبار » ( بر وزن اقبال ) به معنى پشت كردن است ، و در آيات مورد بحث « ادبار » بر وزن ( ابزار ) جمع « دبر » به معنى پشت مىباشد ، بنا بر اين « ادبار السجود » به معنى بعد از سجدهها است ، و « ادبار النجوم » به معنى هنگام پشت كردن ستارگان است .
( 2 ) « مجمع البيان » ذيل آيات مورد بحث .
( 3 ) همان مدرك .