عجيب و نظامهاى ويژه اش آفريده است كه تفكر در يك گوشه اى از آن مىتواند ما را به آفريننده توانايى كه دست قدرتش اين گردونه عظيم را به حركت در آورده ، و نور حيات و زندگى را همه جا پاشيده است ، رهنمون گردد .
موضوع خلقت آسمانها و زمين در « شش روز » كرارا در آيات قرآن آمده است ( 1 ) .
كلمه « يوم » - چنان كه قبلا هم گفتهايم - در لغت عرب و معادل آن « روز » در لغت فارسى ، و يا در سائر لغات در بسيارى از موارد به معنى دوران استعمال مىشود ، نه به معنى بيست و چهار ساعت و يا دوازده ساعت ، فى المثل مىگوئيم : « يك روز مردم در سايه پيامبر اسلام ص زندگى مىكردند ، و روز ديگر جباران بنى اميه و بنى عباس بر مردم مسلط شدند » .
پيدا است « روز » در اين تعبيرات به معنى « دوران » است ، خواه يك سال باشد يا صد سال يا هزاران و يا ميليونها سال . مثلا مىگوئيم يك روز كره زمين يكپارچه آتش بود ، روز ديگرى سرد شد ، و آماده حيات ، تمام اين تعبيرات اشاره به دورانها است .
بنا بر اين از آيه فوق استفاده مىشود كه خداوند آسمانها و زمين و تمامى موجودات آنها را در شش دوران آفريده است .
( مشروح اين سخن را در جلد ششم صفحه 200 تا 204 ذيل آيه 54 سوره اعراف بيان كردهايم ) .
بنا بر اين جايى براى اين سؤال باقى نمىماند كه قبل از آفرينش خورشيد و كره زمين شب و روزى نبود تا خداوند عالم را در شش روز آفريده باشد .
بعد از ذكر دلائل مختلف معاد و ترسيم صحنههاى مختلفى از قيامت چون
هامش
( 1 ) مانند سوره اعراف - 54 - سوره يونس - 3 - سوره هود - 7 - سوره سجده - 4 سوره حديد - 4 و سوره فرقان 59 .