مفسران ذكر كردهاند پيچيده نيست .
نخست مىفرمايد : « هنگامى كه در باره فرزند مريم مثلى زده شد قوم تو از آن مىخنديدند و رويگردان مىشدند » ( * ( وَلَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلًا إِذا قَوْمُكَ مِنْه يَصِدُّونَ ) * ) ( 1 ) .
اين مثل چه بوده ؟ و چه كسى آن را در مورد عيسى بن مريم بيان كرده است ؟
اين همان سؤالى است كه در پاسخ آن ميان مفسران گفتگو است ، و كليد فهم تفسير آيه نيز در آن نهفته است ، ولى دقت در آيات بعد روشن مىسازد كه « مثل » از ناحيه مشركان بوده ، و در ارتباط با بتها بيان شده است ، زيرا در آيات بعد مىخوانيم : * ( ما ضَرَبُوه لَكَ إِلَّا جَدَلًا ) * : « آنها اين مثال را فقط از روى مجادله بيان كردند » .
با توجه به اين حقيقت و آنچه در شان نزول آمده روشن مىشود كه منظور از مثال همانست كه مشركان به عنوان استهزاء به هنگام شنيدن آيه شريفه إِنَّكُمْ وَما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّه حَصَبُ جَهَنَّمَ : « شما و آنچه را غير از خدا مىپرستيد هيزم دوزخيد » ( انبيا - 98 ) گفتند و آن اين بود كه عيسى بن مريم نيز معبود واقع شده و به حكم اين آيه بايد در دوزخ باشد چه بهتر كه ما و بتهايمان نيز همسايه عيسى باشيم ! گفتند و خنديدند و مسخره كردند !
سپس : « گفتند : آيا خدايان ما بهتر است يا مسيح » ؟ ! ( * ( وَقالُوا أَ آلِهَتُنا خَيْرٌ أَمْ هُوَ ) * ) .
هامش
( 1 ) « يصدون » از ماده « صد » ( در صورتى كه فعل مضارعش با كسر صاد بوده باشد ) به معنى خنديدن و فرياد كشيدن و سر و صدا راه انداختن است ( كه معمولا به هنگام استهزا دست به دست هم مىدهند ) ( به لسان العرب ماده « صدد » مراجعه شود ) .