غلو كردند كه خدايش خواندند ) و به همين جهت هلاك شدند ، و گروهى او را مبغوض داشتند ( همچون يهود كه كمر به قتلش بستند ) آنها نيز هلاك شدند ، ( گروهى نيز تو را به مقام الوهيت مىرسانند ، و گروهى كمر بر عداوتت مىبندند و هر دو دوزخى خواهند بود ) هنگامى كه منافقان اين سخن را شنيدند از روى استهزا گفتند : آيا مثال ديگرى براى او جز عيسى پيدا نكرد ، در اين هنگام بود كه آيه فوق نازل شد : * ( وَلَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلًا ) * . . . » .
آنچه در بالا گفتيم متن روايتى است كه حافظ « ابو بكر بن مردويه » از علماى معروف اهل سنت در كتاب « مناقب » ( طبق نقل كشف الغمه صفحه 95 ) آورده است .
همين مضمون را با تفاوت مختصرى « ميرمحمد صالح كشفى ترمذى » در « مناقب مرتضوى » آورده .
جمعى ديگر از دانشمندان اهل سنت و علماى بزرگ شيعه در كتابهاى متعددى اين ماجرا را گاه بدون ذكر آيه فوق ، و گاه با ذكر آيه نقل كردهاند ( 1 ) .
قرائن موجود در آيات نشان مىدهد كه اين حديث معروف از قبيل تطبيق است نه شان نزول ، و به تعبير ديگر شان نزول آيه همان داستان عيسى و گفتگوى مشركان عرب و بتهاى آنها است ، اما چون ماجرايى شبيه آن براى على ع بعد از آن گفتار تاريخى پيغمبر ص روى داد ، پيامبر ص اين آيه را در اينجا تلاوت فرمود كه اين ماجرا از جهات مختلفى همانند مصداق آن بود .
در آيه بعد براى اينكه توهم نكنند خدا نيازى به عبوديت و بندگى آنها دارد كه اصرار بر ايمانشان مىكند مىفرمايد : « اگر ما بخواهيم بجاى شما
هامش
( 1 ) براى اطلاع بيشتر به كتاب « احقاق الحق » جلد 3 صفحه 398 به بعد ، و تفسير « نور الثقلين جلد 4 صفحه 609 به بعد و تفسير » مجمع البيان « ذيل آيات مورد بحث مراجعه فرمائيد .