اگر ديگران از گناهان و معاصى خود استغفار مىكنند پيغمبر اكرم ص از آن لحظه اى كه از ياد خدا غافل مانده و يا كار خوبترى را رها كرده و به سراغ خوب رفته است .
اين نكته نيز قابل توجه است كه در اينجا خداوند براى مؤمنين و مؤمنات شفاعت كرده ، و دستور استغفار به پيامبرش داده ، تا آنها را مشمول رحمت خود كند ، و از اينجا عمق مساله « شفاعت » در دنيا و آخرت ، و همچنين مشروعيت و اهميت مساله « توسل » ظاهر مىشود .
و در ذيل آيه به عنوان بيان علت مىفرمايد : « خداوند محل حركت و قرارگاه شما را مىداند » ( * ( وَاللَّه يَعْلَمُ مُتَقَلَّبَكُمْ ) * و مثويكم ) .
از ظاهر و آشكار و درون و برون و سر و نجواى شما با خبر است ، و حتى از انديشهها و نيات شما در حركات و سكونتان كاملا آگاهى دارد ، به همين دليل بايد به سوى او برويد و از درگاه او طلب عفو كنيد .
« متقلب » به معنى جايگاه رفت و آمد و « مثوى » به معنى محل استقرار است ( 1 ) .
ظاهر اين است كه اين دو كلمه مفهوم وسيعى دارد كه تمام حركات و سكون آدمى را چه در دنيا و چه در آخرت ، چه در دوران جنينى و چه در قبور ، را شامل مىشود ، هر چند بسيارى از مفسران معانى محدودى براى آن نمودهاند .
بعضى گفتهاند منظور حركات انسان در روز و سكونت او در شب است .
بعضى ديگر گفتهاند منظور مسير انسان در دنيا ، و قرارگاه او در آخرت است .
هامش
( 1 ) بنا بر اين « متقلب » اسم مفعول است كه در اينجا به معنى اسم مكان آمده ، ولى جمعى آن را « مصدر ميمى » مىدانند ، كه به معنى انتقال از حالى به حالى مىباشد . ولى معنى اول با توجه به قرينه مقابله با « مثوى » كه مسلما اسم مكان است مناسبتر است .