بلكه « به آنها بگو سلام بر شما » ( * ( وَقُلْ سَلامٌ ) * ) .
نه سلامى به عنوان دوستى و تحيت ، بلكه به عنوان جدايى و بيگانگى ، اين سلام در حقيقت شبيه سلامى است كه در آيه 63 سوره فرقان آمده است ، وَإِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلاماً : « هنگامى كه جاهلان آنها را با سخنان زشت خود مورد خطاب قرار دهند در پاسخ آنها مىگويند : « سلام » سلامى كه نشانه بىاعتنايى توأم با بزرگوارى است .
با اين حال آنها را با جمله اى پرمعنى تهديد مىكند ، تا گمان نكنند اين جدايى و وداع دليل بر آن است كه خدا كارى با آنها ندارد ، مىفرمايد : « اما به زودى خواهند دانست » ( * ( فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ ) * ) .
آرى خواهند دانست چه آتش سوزان و عذاب دردناكى با لجاجتهاى خود براى خويشتن فراهم ساختهاند ؟ ! بعضى شان نزولى براى آيه « * ( وَلا يَمْلِكُ الَّذِينَ يَدْعُونَ ) * . . . » ذكر كردهاند ، و آن اينكه : « نضر بن حارث » و چند نفر از قريش گفتند : اگر آنچه را محمد ص مىگويد حق است ما نيازى به شفاعت او نداريم ، ما فرشتگان را دوست داريم و ولى خود مىشماريم ، آنها سزاوارتر به شفاعتند ، در اينجا بود كه آيه فوق نازل شد ( و به آنها اخطار كرد كه ملائكه براى احدى در قيامت شفاعت نمىكنند مگر براى كسانى كه گواهى به حق بدهند يعنى مؤمنان » ( 1 ) ( 2 ) .
و در اينجا سوره زخرف پايان مىيابد .
پروردگارا ! ارتباط و پيوند ما را با خودت و اوليائت روز به روز محكمتر
هامش
( 1 ) طبق اين تفسير جمله « * ( إِلَّا مَنْ شَهِدَ بِالْحَقِّ ) * » توصيفى است براى شفاعت شوندگان نه شفاعت كنندگان .
( 2 ) تفسير قرطبى جلد 9 صفحه 5942 .