مجازات الهى رهايى يابند ؟
روشن ضميران بنى اسرائيل به قارون گفته بودند « ما آتاك اللَّه . . . » ( خدا اين مال و ثروت را به تو داده ) اما اين بىادب جسور با اين سخن مقابله كرد و گفت :
« آنچه را دارم از علم خويش دارم » اما خداوند در جمله بالا كوچكى قدر و قوت او را در برابر اراده و مشيتش آشكار مىسازد .
و در پايان آيه با يك جمله كوتاه و پر معنى هشدار ديگرى به او مىدهد و مىفرمايد : « به هنگام نزول عذاب الهى ، مجرمان از گناهانشان سؤال نمىشوند » اصلا مجالى براى پرسش و پاسخ نيست ، عذابى است قاطع و دردناك و كوبنده و ناگهانى ( * ( وَلا يُسْئَلُ عَنْ ذُنُوبِهِمُ الْمُجْرِمُونَ ) * ) .
يعنى امروز آگاهان بنى اسرائيل به قارون نصيحت مىكنند و مجال انديشه و پاسخ به او مىدهند اما هنگامى كه اتمام حجت شد و عذاب الهى فرا رسيد ، ديگر مجالى براى انديشه يا سخنان ناموزون و كبرآلود نيست ، عذاب الهى همان و نابودى همان ! .
در اينجا اين پرسش پيش مىآيد كه منظور از اين سؤال كه در مورد مجرمان نفى شده كدام سؤال است ؟ در دنيا يا آخرت ؟
بعضى از مفسران ، اولى را انتخاب كردهاند ، و بعضى دومى را ، و مانعى ندارد كه هر دو مراد باشد ، يعنى هم در موقع مجازات استيصال در دنيا از آنها سؤالى نمىشود تا بخواهند پشت هماندازى كنند و عذرتراشى نمايند و خود را بىگناه قلمداد كنند ، و هم در قيامت ، چرا كه در آنجا بدون سؤال همه چيز روشن است و به گفته قرآن ، چهرهها خود گواهى بر وضع مجرمان مىدهد ! ( يُعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسِيماهُمْ ) ( سوره رحمن آيه 41 ) و به اين ترتيب آيه مورد بحث هماهنگ با آيه 39 سوره رحمان است كه مىفرمايد : « فَيَوْمَئِذٍ لا يُسْئَلُ عَنْ ذَنْبِه إِنْسٌ وَلا جَانٌّ : « در آن روز از هيچيك نه انسان و نه جن در باره گناهش سؤال
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 160
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٦٠