به هر حال « به او گفتند ما چگونه با كودكى كه در گاهواره است سخن بگوئيم » ؟ ! ( * ( قالُوا كَيْفَ نُكَلِّمُ مَنْ كانَ فِي الْمَهْدِ صَبِيًّا ) * ) .
مفسران در مورد كلمه « كان » كه دلالت بر ماضى دارد . در اينجا گفتگو بسيار كردهاند ولى ظاهر اين است اين كلمه در اينجا اشاره به ثبوت و لزوم وصف موجود است ، و به تعبير روشنتر آنها به مريم گفتند : ما چگونه با بچه اى كه در گهواره بوده و هست سخن بگوئيم .
شاهد اين معنى آيات ديگر قرآن است مانند : كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ : « شما بهترين امتى بوديد كه به سود جامعه انسانى به وجود آمديد » ( سوره آل عمران - 110 ) .
مسلما جمله « كنتم » ( بوديد ) در اينجا به معنى ماضى نيست بلكه بيان استمرار و ثبوت اين صفات براى جامعه اسلامى است .
و نيز در باره « مهد » ( گهواره ) بحث كردهاند كه عيسى هنوز به گهواره نرسيده بود بلكه ظاهر آيات اين است به محض ورود مريم در ميان جمعيت ، در حالى كه عيسى در آغوشش بود ، اين سخن در ميان او و مردم رد و بدل شد .
ولى با توجه به معنى كلمه « مهد » در لغت عرب ، پاسخ اين سؤال روشن مىشود .
واژه مهد - چنان كه راغب در مفردات مىگويد - به معنى جايگاهى است كه براى كودك آماده مىكنند ، خواه گهواره باشد يا دامان مادر و يا بستر ، و مهد و مهاد هر دو در لغت به معنى المكان الممهد الموطا : « محل آماده شده و گسترده » ( براى استراحت و خواب ) آمده است .
به هر حال ، جمعيت از شنيدن اين گفتار مريم نگران و حتى شايد عصبانى شدند آن چنان كه طبق بعضى از روايات به يكديگر گفتند : مسخره و استهزاء او ،
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 52
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٢