هنگامى كه موسى در برابر فرعون قرار گرفت ، جملههاى حساب شده و مؤثرى را كه خداوند به هنگام فرمان رسالت به او آموخته بود بازگو مىكند :
ما فرستادگان پروردگار توايم .
بنى اسرائيل را با ما بفرست و آنها را شكنجه و آزار مكن .
ما دليل و معجزه روشنى با خود از سوى پروردگارت آوردهايم .
سلام بر كسى كه از هدايت پيروى كند .
و اين را نيز بدان كه به ما وحى شده است كه عذاب در انتظار كسانى است كه تكذيب كنند و از فرمان خدا روى بگردانند ! هنگامى كه فرعون اين سخنان را شنيد نخستين عكس العملش اين بود گفت : « بگوئيد ببينم پروردگار شما كيست اى موسى » ؟ ( * ( قالَ فَمَنْ رَبُّكُما يا مُوسى ) * ) .
عجيب اينكه فرعون مغرور و از خود راضى حتى حاضر نشد بگويد پروردگار من كه شما مدعى هستيد كيست ؟ بلكه گفت : پروردگار شما كيست ؟
موسى بلافاصله معرفى بسيار جامع و در عين حال كوتاهى از پروردگار كرد : « گفت : پروردگار ما همان كس است كه به هر موجودى آنچه لازمه آفرينش او بوده است داده ، و سپس او را در مراحل هستى رهبرى و هدايت فرموده است » ( * ( قالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَه ثُمَّ هَدى ) * ) .
در اين سخن كوتاه ، موسى اشاره به دو اصل اساسى از آفرينش و هستى مىكند كه هر يك دليل مستقل و روشنى براى شناسايى پروردگار است :
نخست اينكه خداوند به هر موجودى آنچه نياز داشته بخشيده است ، اين همان مطلبى است كه در باره آن مىتوان كتابها نوشت ، بلكه كتابها نوشتهاند .
اگر ما اندكى در باره گياهان و جاندارانى كه در هر منطقه اى زندگى
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 218
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢١٨