« سپس به سوى پروردگارش بازمىگردد و خداوند او را عذاب شديدى خواهد نمود » ( * ( ثُمَّ يُرَدُّ إِلى رَبِّه فَيُعَذِّبُه عَذاباً نُكْراً ) * ) ( 1 ) .
اين ظالمان و ستمگران هم مجازات اين دنيا را مىچشند و هم عذاب آخرت را .
« و اما كسى كه ايمان آورد ، و عمل صالح انجام دهد ، پاداش نيكو خواهد داشت » ( * ( وَأَمَّا مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صالِحاً فَلَه جَزاءً الْحُسْنى ) * ) .
« و ما فرمان آسانى به او خواهيم داد » ( * ( وَسَنَقُولُ لَه مِنْ أَمْرِنا يُسْراً ) * ) .
هم با گفتار نيك با او برخورد خواهيم كرد ، و هم تكاليف سخت و سنگين بر دوش او نخواهيم گذارد ، و خراج و ماليات سنگين نيز از او نخواهيم گرفت .
گويا هدف ذو القرنين از اين بيان اشاره به اين است كه مردم در برابر دعوت من به توحيد و ايمان و مبارزه با ظلم و شرك و فساد ، به دو گروه تقسيم خواهند شد : كسانى كه تسليم اين برنامه سازنده الهى شوند مطمئنا پاداش نيك خواهند داشت ، و در امنيت و آسودگى خاطر زندگى خواهند كرد .
اما آنها كه در برابر اين دعوت موضعگيرى خصمانه داشته باشند و به شرك و ظلم و فساد ادامه دهند مجازات خواهند شد .
ضمنا از مقابله « من ظلم » با « * ( مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صالِحاً ) * » معلوم مىشود كه ظلم در اينجا به معنى شرك و عمل ناصالح است كه از ميوههاى تلخ درخت شوم شرك مىباشد .
« ذو القرنين » سفر خود را به غرب پايان داد سپس عزم شرق كرد آن گونه
هامش
( 1 ) « نكر » از ماده « منكر » به معنى ناشناخته است ، يعنى عذاب ناشناخته اى كه هرگز آن را باور نمىكرد .