( اين عصاره بحث و مناسب يك بحث تفسيرى است ، مشروح آن را بايد در مباحث فقهى طرح كرد ) .
[ سوره إبراهيم ‹ 14 › : آيات 19 تا 20 ]
أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّه خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرْضَ بِالْحَقِّ إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَأْتِ بِخَلْقٍ جَدِيدٍ ‹ 19 › وَما ذلِكَ عَلَى اللَّه بِعَزِيزٍ ‹ 20 ›
ترجمه :
19 - آيا نديدى كه خداوند آسمانها و زمين را به حق آفريده ، اگر اراده كند شما را مىبرد و خلق تازه اى مىآورد .
20 - و اين كار براى خدا مشكل نيست .
تفسير : آفرينش بر اساس حق است
به دنبال بحث از باطل در آيه پيشين و اينكه همچون خاكستر پراكنده و بىقرار است كه دائما با وزش باد از نقطه اى به نقطه ديگر منتقل مىشود ، در نخستين آيه مورد بحث سخن از حق و استقرار آن به ميان آمده است .
روى سخن را به پيامبر ص به عنوان الگويى براى همه حقطلبان جهان كرده مىگويد : « آيا نديدى كه خداوند آسمانها و زمين را به حق آفريده است » ؟
( * ( أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّه خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرْضَ بِالْحَقِّ ) * ) .
« حق » چنان كه راغب در مفردات گويد در اصل به معنى « مطابقه و هماهنگى » است ، ولى موارد استعمال آن مختلف است :
گاهى حق به كارى گفته مىشود كه بر وفق حكمت و از روى حساب و نظم آفريده شده است ، همانگونه كه در قرآن مىخوانيم هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِياءً