داده است و اگر به خاطر آن نبود آن چنان بر تو سخت مىگرفتم كه عبرت ديگران گردى .
آن مرد پرسيد آيا پروردگارت سخاوت را دوست دارد ، فرمود : بلى ، عرض كرد : من شهادت مىدهم كه معبودى جز « اللَّه » نيست و تو رسول و فرستاده او هستى و به همان خدايى كه تو را مبعوث كرده سوگند كه تا كنون هيچكس را از نزد خود محروم برنگرداندهام » ( 1 ) .
در اينجا اين سؤال پيش مىآيد كه هم از بعضى آيات و هم از بسيارى از روايات استفاده مىشود كه ايمان و يا حتى ولايت شرط قبولى اعمال و يا ورود در بهشت است ، بنا بر اين اگر بهترين اعمال هم از افراد فاقد ايمان سر بزند مقبول درگاه خدا نخواهد بود .
ولى مىتوان از اين سؤال چنين پاسخ گفت كه مساله « قبولى اعمال » مطلبى است ، و پاداش مناسب داشتن مطلب ديگر ، به همين جهت مشهور در ميان دانشمندان اسلام اين است كه مثلا نماز بدون حضور قلب و يا با ارتكاب بعضى از گناهان مانند غيبت ، مقبول درگاه خدا نيست ، با اينكه مىدانيم چنين نمازى شرعا صحيح است ، و اطاعت فرمان خدا است و انجام وظيفه محسوب مىشود و مسلم است كه اطاعت فرمان خدا بدون پاداش نخواهد بود .
بنا بر اين قبول عمل همان مرتبه عالى عمل است و در مورد بحث ، ما نيز همين را مىگوئيم ، مىگوئيم : اگر خدمات انسانى و مردمى با ايمان همراه باشد ، عاليترين محتوا را خواهد داشت ، ولى در غير اين صورت به كلى بىمحتوا و بىپاداش نخواهد بود ، در زمينه ورود در بهشت نيز همين پاسخ را مىگوئيم كه پاداش عمل لازم نيست منحصرا ورود در جنت باشد .
هامش
( 1 ) مدرك قبل .