معتقد به خدا باشند انگيزههاى الهى ، و گاهى ساليان دراز از عمر خود را در گوشه لابراتوارها با نهايت فلاكت و محروميت به سر مىبرند به اميد اينكه خدمتى به نوع خود كنند ، و ارمغانى به جهان انسانيت تقديم دارند ، زنجيرى از پاى دردمندى بگشايند و گرد و غبارى از چهره رنجديده اى بيفشانند .
اين گونه افراد اگر ايمان داشته باشند و محرك الهى ، كه بحثى در آنها نيست ، و اگر نداشته باشند اما محركشان انسانى و مردمى باشد بدون شك پاداش مناسبى از خداوند دريافت خواهند داشت ، اين پاداش ممكن است در دنيا باشد ، و ممكن است در جهان ديگر باشد ، مسلما خداوند عالم عادل آنها را محروم نمىكند ، اما چگونه و چطور ؟ جزئياتش بر ما روشن نيست ، همين اندازه مىتوان گفت « خداوند اجر چنين نيكوكارانى را ضايع نمىكند » ( البته اگر آنها در رابطه با عدم پذيرش ايمان مصداق جاهل قاصر باشند مساله بسيار روشنتر است ) .
دليل بر اين مساله علاوه بر حكم عقل ، اشاراتى است كه در آيات و يا روايات آمده است .
ما هيچ دليلى نداريم كه جمله فَإِنَّ اللَّه لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ ( 1 ) شامل اين گونه اشخاص نشود ، زيرا محسنين در قرآن فقط به مؤمنان اطلاق نشده است ، لذا مىبينيم برادران يوسف هنگامى كه نزد او آمدند بىآنكه او را بشناسند و در حالى كه او را عزيز مصر مىپنداشتند به او گفتند إِنَّا نَراكَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ « ما ترا از نيكوكاران مىدانيم » .
از اين گذشته آيه فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَه وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَه .
« هر كس به اندازه سنگينى ذرهاى كار نيك كند آن را مىبيند و هر كس به مقدار ذرهاى كار بد كند آن را خواهد ديد » به وضوح شامل اين گونه اشخاص
هامش
( 1 ) سوره يوسف آيه 90 و بعضى سورههاى ديگر .