اين اختلاف تعبير شايد اشاره لطيفى به اين نكته باشد كه انسان راه شقاوت را با پاى خود مىپيمايد ، ولى براى پيمودن راه سعادت تا امداد و كمك الهى نباشد و او را در مسيرش يارى ندهد پيروز نخواهد شد و بدون شك اين امداد و كمك تنها شامل كسانى مىشود كه گامهاى نخستين را با اراده و اختيار خود برداشتهاند و شايستگى چنين امدادى را پيدا كردهاند . ( دقت كنيد ) .
3 - مساله خلود در قرآن .
« خلود » در اصل لغت به معنى بقاى طولانى و هم به معنى ابديت آمده است ، بنا بر اين كلمه خلود به تنهايى دليل بر ابديت نيست ، زيرا هر نوع بقاء طولانى را شامل مىشود .
ولى در بسيارى از آيات قرآن با قيودى ذكر شده است كه از آن به وضوح مفهوم ابديت فهميده مىشود ، مثلا در آيات 100 توبه 11 طلاق و 9 تغابن در مورد بهشتيان تعبير به خالِدِينَ فِيها أَبَداً مىكند ، كه اين تعبير مفهومش ابديت بهشت براى اين گروهها است ، و در آيات ديگرى مانند 169 نساء و 23 جن در باره گروهى از دوزخيان همين تعبير خالِدِينَ فِيها أَبَداً ديده مىشود كه دليل بر جاودانگى عذاب آنها است .
تعبيرات ديگرى مانند ماكثين فيها ابدا در آيه 3 كهف لا يَبْغُونَ عَنْها حِوَلًا ( كهف - 108 ) و مانند اينها نشان مىدهد كه بطور قطع گروهى از بهشتيان و دوزخيان جاودانه در نعمت يا در عذاب خواهند ماند .
بعضى كه نتوانستهاند اشكالات خلود و جاودانگى مجازات را به نظر خود حل كنند ناچار دست به دامن معنى لغوى آن زده و آن را به معنى مدت طولانى گرفتهاند ، در حالى كه تعبيراتى نظير آيات فوق تاب چنين تفسيرى را ندارد .
براى توضيح بيشتر نظر شما را به بحث زير معطوف مىداريم .