پيرامون آن پرداختهاند و آن اينكه اين گروه با گروهى كه در آيه 102 همين سوره وضع حالشان گذشت چه تفاوتى دارند ؟
هر دو گروه جزء گنهكاران بودند و هر دو از گناه خود توبه كردند ( زيرا گروه اول با اعتراف به گناه ابراز پشيمانى نمودند ، و گروه دوم از جمله « * ( إِمَّا يَتُوبُ عَلَيْهِمْ ) * » استفاده مىشود كه آنها نيز توبه نمودهاند ) .
همچنين هر دو گروه در انتظار رحمت الهى هستند و در ميان « خوف » و « رجاء » قرار دارند .
پاسخ اين سؤال اين است كه بگوئيم از دو راه مىتوان ميان اين دو گروه تفاوت گذارد :
1 - گروه اول به زودى توبه كردند و آشكارا به علامت پشيمانى همانند ابو لبابه خود را بستون مسجد بستند ، خلاصه ندامت خود را با صراحت اظهار داشتند و آمادگى خود را براى هر گونه جبران بدنى و مالى اظهار كردند .
اما گروه دوم كسانى بودند كه پشيمانى خود را در آغاز اظهار نكردند هر چند در دل پشيمان شدند و اعلام آمادگى براى جبران ننمودند ، و در حقيقت خواستند بسادگى از گناهان بزرگ خود بگذرند ، اين گروه كه نمونه آشكار آنها سه نفرى است كه در بالا اشاره شد و شرح حال آنها به زودى خواهد آمد ، در ميان خوف و رجا باقيماندند ، و لذا مىبينيم پيامبر ص دستور داد مردم از آنها فاصله بگيرند و با آنها قطع ارتباط كنند ، اين وضع ، آنان را در محاصره اجتماعى شديدى قرار داد و سر انجام ناچار شدند از همان راهى بروند كه گروه قبل رفتند و چون قبولى توبه اين گونه اشخاص در آن زمان بايد با نزول آيه اى اعلام شود پيامبر ص هم چنان در انتظار وحى بود ، تا اينكه پس از پنجاه روز يا كمتر توبه آنان پذيرفته شد .
لذا مىبينيم در ذيل آيه اى كه در باره گروه اول است جمله إِنَّ اللَّه غَفُورٌ
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 131
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٣١