حسرت به معنى تاسف بر چيزى است ولى عرب هنگامى كه زياد متاثر شود خود « حسرت » را مخاطب قرار داده و مىگويد : « يا حسرتنا » : گويا شدت حسرت چنان است كه به صورت موجودى در مقابل او مجسم شده است ! سپس قرآن مىگويد : « آنها بار گناهانشان را بر دوش دارند » ( * ( وَهُمْ يَحْمِلُونَ أَوْزارَهُمْ عَلى ظُهُورِهِمْ ) * ) .
« اوزار » جمع « وزر » به معنى بار سنگين است و در اينجا منظور از آن گناهان است و اين آيه مىتواند يكى از دلائل تجسم اعمال بوده باشد زيرا مىگويد آنها گناهان خود را بر دوش مىكشند .
و نيز مىتواند كنايه اى از سنگينى بار مسئوليت بوده باشد زيرا مسئوليتها همواره تشبيه به بار سنگين مىشود .
و در پايان آيه ميفرمايد « چه بد بارى بر دوش مىكشند » ( * ( أَلا ساءَ ما يَزِرُونَ ) * ) در آيه فوق سخنى از خسران و زيان منكران معاد به ميان آمده ، دليل اين موضوع روشن است زيرا ايمان به معاد علاوه بر اينكه انسان را آماده براى زندگى سعادتبخش جاويدان مىكند و او را به تحصيل كمالات علمى و عملى دعوت مينمايد اثر عميقى در كنترل انسان در برابر آلودگى و گناهان دارد و در بحثهاى مربوط به معاد اثر سازنده آن را از نظر فردى و اجتماعى به خواست خدا توضيح خواهيم داد .
سپس براى بيان موقعيت زندگى دنيا در برابر زندگى آخرت چنين مىگويد :
« زندگى دنيا چيزى جز بازى و سرگرمى نيست » ( * ( وَمَا الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا لَعِبٌ وَلَهْوٌ ) * ) .
بنا بر اين آنها كه تنها به دنيا دل بستهاند و جز آن نمىجويند و نمىطلبند در واقع كودكان هوسبازى هستند كه يك عمر ببازى و سرگرمى پرداخته و از
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 206
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٠٦