3 - اشكال ديگرى كه به آيه كردهاند در مورد معنى كلمه « ولى » است كه آن را به معنى دوست و يارى كننده و امثال آن گرفتهاند نه بمعنى متصرف و سرپرست و صاحب اختيار .
پاسخ - همانطور كه در تفسير آيه در بالا ذكر كرديم كلمه « ولى » در اينجا نمىتواند به معنى دوست و يارى كننده بوده باشد ، زيرا اين صفت براى همه مؤمنان ثابت است نه مؤمنان خاصى كه در آيه ذكر شده كه نماز را برپا مىدارند و در حال ركوع زكات مىدهند ، و به عبارت ديگر دوستى و يارى كردن ، يك حكم عمومى است ، در حالى كه آيه ناظر به بيان يك حكم خصوصى مىباشد و لذا بعد از ذكر ايمان ، صفات خاصى را بيان كرده است كه مخصوص به يك فرد مىشود .
4 - مىگويند على ع چه زكات واجبى بر ذمه داشت با اينكه از مال دنيا چيزى براى خود فراهم نساخته بود و اگر منظور صدقه مستحبّ است كه به آن زكات گفته نمىشود ؟ ! پاسخ - اولا به گواهى تواريخ على ع از دسترنج خود اموال فراوانى تحصيل كرد و در راه خدا داد تا آنجا كه مىنويسند هزار برده را از دسترنج خود آزاد نمود ، بعلاوه سهم او از غنائم جنگى نيز قابل ملاحظه بود ، بنا بر اين اندوخته مختصرى كه زكات به آن تعلق گيرد و يا نخلستان كوچكى كه واجب باشد زكات آن را بپردازد چيز مهمى نبوده است كه على ع فاقد آن باشد ، و اين را نيز مىدانيم كه فوريت وجوب پرداخت زكات « فوريت عرفى » است كه با خواندن يك نماز منافات ندارد .
ثانيا اطلاق زكات بر « زكات مستحبّ » در قرآن مجيد فراوان است ، در بسيارى از سورههاى مكى كلمه « زكات » آمده كه منظور از آن همان
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 429
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٢٩