آيا گذشت از ستمگر موجب تقويت او نيست ؟ !
در اينجا اين سؤال پيش مىآيد كه آيا عفو و گذشت از ستمگر در حقيقت موجب امضاى ظلم او نخواهد بود و آيا اين كار او را تشويق به ادامه ستم نمىكند ؟ ! و آيا اين دستور يك نوع واكنش منفى تخديرى در مظلومان ايجاد نخواهد كرد ؟
پاسخ سؤال اين است كه مورد « عفو و گذشت » از مورد « احقاق حق و مبارزه با ظالم » جدا است ، به همين دليل در دستورهاى اسلامى از يك طرف مىخوانيم نه ظلم كنيد و نه تن به ظلم دهيد ( لا تَظْلِمُونَ وَلا تُظْلَمُونَ ) ( 1 ) و دشمن ظالم و يا مظلوم باشيد .
( كونا للظالم خصما و للمظلوم عونا ( 2 ) .
با ظالمان پيكار كنيد تا به حكم خدا گردن نهند .
( فَقاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي حَتَّى تَفِيءَ إِلى أَمْرِ اللَّه ) ( 3 ) .
و از سوى ديگر دستور به عفو و بخشش و گذشت داده شده است همانطور كه ميفرمايد :
( وَأَنْ تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوى ) ( 4 ) .
( وَلْيَعْفُوا وَلْيَصْفَحُوا أَ لا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّه لَكُمْ ) ( 5 ) .
گرچه ممكن است بعضى از افراد كم اطلاع ميان اين دو حكم در به دو
هامش
( 1 ) بقره آيه 279 .
( 2 ) نهج البلاغه وصيتنامه شماره 48 .
( 3 ) حجرات آيه 9 .
( 4 ) بقره آيه 237 .
( 5 ) سوره نور آيه 22 ،