( إِنَّ اللَّه لا يُحِبُّ مَنْ كانَ خَوَّاناً أَثِيماً ) .
قابل توجه اينكه : در اين آيه مىفرمايد : « كسانى كه به خود خيانت كردند » در حالى كه مىدانيم طبق شان نزول آيه ، خيانت نسبت به ديگران انجام شده بود ، و اين اشاره به همان معنى لطيفى است كه قرآن بارها آن را تذكر داده كه هر عملى از انسان سر بزند ، آثار خوب و بد آن اعم از معنوى و مادى ، قبل از هر كس متوجه خود او مىشود ، همانطور كه در جاى ديگر فرموده :
إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لأَنْفُسِكُمْ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَها :
« اگر نيكى كنيد به خود نمودهايد و اگر بدى كنيد نيز به خودتان بد كردهايد » ( 1 ) و يا اينكه اشاره به مطلب ديگرى است كه باز هم قرآن آن را تاييد كرده و آن اينكه همه افراد بشر بسان اعضاء يك پيكرند و اگر كسى زيانى به ديگرى برساند همانند آن است كه به خود زيان رسانده باشد ، درست مثل كسى كه با دست خود سيلى به صورت خود مىزند .
نكته ديگر اينكه آيه در مورد كسانى نيست كه مثلا يك بار مرتكب خيانت شدهاند و از آن پشيمان گشتهاند زيرا در مورد چنين كسانى نبايد شدت عمل بخرج داد بلكه بايد ارفاق نمود ، آيه در مورد كسانى است كه خيانت جزء برنامه زندگى آنان شده است ، به قرينه « يختانون » كه فعل مضارع است و دلالت بر استمرار دارد و به قرينه « خوان » كه صيغه مبالغه است به معنى بسيار خيانت كننده و « اثيم » كه بمعنى گناهكار است و به عنوان تاكيد براى « خوان » ذكر شده ، و در آيه گذشته نيز از آنها تعبير بخائن كه اسم فاعل است و معنى وصفى دارد و نشانه تكرار عمل است شده است .
سپس اين گونه خائنان را مورد سرزنش قرار داده ، مىگويد : « آنها شرم دارند كه باطن اعمالشان براى مردم روشن شود ولى از خدا ، شرم ندارند ! » ( يَسْتَخْفُونَ مِنَ النَّاسِ وَلا يَسْتَخْفُونَ مِنَ اللَّه )
هامش
( 1 ) اسراء - 7 .