و از بعضى روايات استفاده مىشود كه جمعى از مسلمانان و صحابه پيامبر ص خانه هايى در اطراف مسجد پيامبر ص ساخته بودند كه درهاى آن به مسجد گشوده مىشد و به آنها اجازه داده شد كه در حال جنابت از مسجد بگذرند بدون اينكه در آن توقف كنند .
ولى بايد توجه داشت كه لازمه تفسير فوق اين خواهد بود كه كلمه صلاة در آيه به دو معنى آمده باشد يكى به معنى خود « نماز » و ديگر به معنى « محل نماز » زيرا دو حكم مختلف در آيه فوق بيان شده ، يكى خوددارى از نماز در حال مستى و ديگرى خوددارى كردن جنب از ورود در مساجد ( البته استعمال يك لفظ در دو معنى يا بيشتر چنان كه در اصول گفتهايم مانعى ندارد ولى خلاف ظاهر است و بدون قرينه جايز نيست اما روايات فوق مىتواند قرينه آن باشد ) .
3 - جواز نماز خواندن يا عبور از مسجد بعد از غسل كردن كه با جمله حتى تغتسلوا بيان شده است .
4 - تيمم براى معذورين - سپس اشاره به حكم تيمم براى معذورين كرده و مىفرمايد : * ( وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضى أَوْ عَلى سَفَرٍ ) * . . . : « اگر بيمار باشيد و يا در سفر . . . » . در اين عبارت در حقيقت تمام موارد تشريع تيمم جمع است ، نخست موردى كه آب براى بدن ضرر داشته باشد و ديگر مواردى كه انسان دسترس به - آب ( يا استعمال آب ) ندارد و با جمله * ( أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغائِطِ أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ ) * به علل احتياج به تيمم ، اشاره كرده و مىفرمايد : « هنگامى كه از قضاى حاجت برگشتيد و يا با زنان آميزش جنسى داشتيد » فلم تجدوا ماء : « و دسترسى به آب نداشته باشيد » * ( فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً ) * : « در اين موقع با خاك پاكيزه اى تيمم كنيد » سپس طرز تيمم را بيان فرموده ، مىگويد : * ( فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ ) * : « سپس صورت و دستهاى خود را مسح كنيد » .
و در پايان آيه اشاره به اين حقيقت مىكند كه دستور مزبور ، يك نوع تسهيل و تخفيف براى شما است ، چون « خداوند بخشنده و آمرزنده است » .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 398
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٩٨