هنوز كاملا بيدار نشدهايد ، شروع به نماز نكنيد تا بدانيد چه مىگوئيد . ( 1 )
ولى چنين به نظر مىرسد كه اين تفسير از مفهوم * ( حَتَّى تَعْلَمُوا ما تَقُولُونَ ) * استفاده شده است اگر چه در معنى سكارى داخل نباشد .
به عبارت ديگر از جمله « تا بدانيد چه مىگوييد » استفاده مىشود ، نماز خواندن در هر حالى كه انسان از هشيارى كامل برخوردار نباشد ، ممنوع است ، خواه حالت مستى باشد يا باقيمانده حالت خواب .
ضمنا از اين جمله نيز مىتوان استفاده كرد كه بهتر است در حال كسالت و كمى توجه نيز انسان نماز نخواند ، زيرا حالت فوق به صورت ضعيف در او وجود دارد و شايد به همين جهت است كه در روايتى از امام باقر ع نقل شده كه فرمود :
« در حالتى كه كسل هستيد يا چرتآلود يا سنگين ، مشغول نماز نشويد زيرا خداوند مؤمنان را از نماز خواندن در حال مستى نهى كرده است » ( 2 ) 2 - باطل بودن نماز در حال جنابت - كه با جمله و لا جنبا به آن اشاره شده است - سپس استثنايى براى اين حكم بيان فرموده و مىگويد * ( إِلَّا عابِرِي سَبِيلٍ ) * : « مگر اينكه مسافر باشيد » ( و در مسافرت گرفتار بىآبى شويد كه در اين حال نماز خواندن به شرط تيمم كه در ذيل آيه خواهد آمد جايز است ) .
ولى در روايات و اخبار تفسير ديگرى براى آيه نيز آمده است ( 3 ) و آن اينكه منظور از صلاة در آيه محل نماز گذاردن و مسجد است يعنى در حال جنابت وارد مساجد نشويد ، سپس كسانى را كه عبورا از مسجد مىگذرند استثناء فرموده و مىگويد * ( إِلَّا عابِرِي سَبِيلٍ ) * يعنى مىتوانيد در حال جنابت عبورا از مسجد بگذريد
هامش
( 1 ) - تفسير نور الثقلين جلد اول صفحه 483 و تفسير قرطبى جلد سوم صفحه 1771 .
( 2 ) - نور الثقلين جلد اول صفحه 483 شبيه به اين مضمون در صحيح بخارى نيز آمده است .
( 3 ) - وسائل جلد اول صفحه 486 .