ستم نكرده بلكه اين خود او است كه به خويش ستم روا داشته است « * ( وَهُمْ لا يُظْلَمُونَ ) * » .
ضمنا اين آيه يكى ديگر از شواهد تجسم اعمال انسان در جهان ديگر مىباشد :
نكتهها :
1 - جالب توجه اينكه در تفسير « الدر المنثور » از چندين طريق نقل شده كه اين آيه آخرين آيه اى است كه بر پيامبر اسلام ص نازل شده است و با توجه به مضمون آن هيچ بعيد به نظر نمىرسد و اگر سوره بقره آخرين سوره اى كه بر پيامبر ص نازل گرديده نيست منافاتى با اين موضوع ندارد ، زيرا مىدانيم گاهى آياتى كه بعدا نازل شده به فرمان پيامبر ص در سورههاى قبل قرار گرفته است .
2 - زيانهاى رباخوارى
الف - رباخوارى تعادل اقتصادى را در جامعهها به هم مىزند و ثروتها را در يك قطب اجتماع جمع مىكند زيرا جمعى بر اثر آن فقط سود مىبرند و زيانهاى اقتصادى همه متوجه جمعى ديگر مىگردد و اگر مىشنويم فاصله ميان كشورهاى ثروتمند و فقير جهان روز به روز بيشتر مىگردد يك عامل آن همين است و به دنبال آن بروز جنگهاى خونين است .
ب - رباخوارى يك نوع تبادل اقتصادى ناسالم است كه عواطف و پيوندها را سست مىكند و بذر كينه و دشمنى را در دلها مىپاشد و در واقع رباخوارى بر اين اصل استوار است كه رباخوار فقط سود پول خود را مىبيند و هيچ توجهى به ضرر و زيان بدهكار ندارد .
اينجا است كه بدهكار چنين مىفهمد كه ربا خوار پول را وسيله بيچاره ساختن او و ديگران قرار داده است .
ج - درست است كه ربا دهنده در اثر احتياج تن به ربا مىدهد اما هرگز اين بىعدالتى را فراموش نخواهد كرد و حتى كار به جايى مىرسد كه فشار پنجه