لذا در روايتى مىخوانيم هنگامى كه امام صادق ع شنيد شخص رباخوارى با نهايت جرات ربا مىخورد و نام آن را « لبا » ( شير آغاز يا آغوز ) مىنهد .
فرمود : « اگر دست بر او يابم ، او را به قتل مىرسانم » ( 1 ) .
البته از اين حديث استفاده مىشود كه حكم قتل در مورد كسانى است كه منكر تحريم ربا هستند .
« فاذنوا » از ماده « اذن » هر گاه با « لام » متعدى شود به معنى اجازه دادن است و هر گاه با « باء » متعدى گردد به معنى علم و آگاهى است ، بنا بر اين « * ( فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللَّه ) * » مفهومش اين است آگاه باشيد كه خدا و رسولش با شما رباخواران ، پيكار خواهد كرد ، و در واقع اعلان جنگ از سوى خدا و رسول به اين گروه خيره سر است .
بنا بر اين آنچه در سخنان بعضى معروف است كه در ترجمه آيه مىگويند :
« اعلان جنگ با خدا بدهيد » درست نيست ( 2 ) .
در هر حال از آيه بالا بر مىآيد كه حكومت اسلامى مىتواند با توسل به زور جلو رباخوارى را بگيرد . ( ضمنا آمدن حرب به صورت نكره دليل بر اهميت جنگ است ) .
سپس مىافزايد : « و اگر توبه كنيد سرمايههاى شما از آن شما است نه ستم مىكنيد ، و نه ستم بر شما مىشود » ( * ( وَإِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُؤُسُ أَمْوالِكُمْ لا تَظْلِمُونَ وَلا تُظْلَمُونَ ) * ) .
يعنى اگر توبه كنيد و دستگاه رباخوارى را برچينيد حق داريد سرمايههاى اصلى خود را كه در دست مردم داريد ( به استثناى سود ) از آنها جمعآورى كنيد و اين قانون كاملا عادلانه است زيرا كه هم از ستم كردن شما بر ديگران جلوگيرى
هامش
( 1 ) وسائل الشيعة ، جلد 12 صفحه 429 ( باب ثبوت القتل و الكفر باستحلال الربا - حديث 1 ) .
( 2 ) تفسير « فاذنوا » به « فاعلموا » را غالب مفسران مانند طبرسى در مجمع البيان ، ابو الفتوح رازى ، فخر رازى ، آلوسى در روح المعانى و علامه طباطبائى در الميزان و غير آنها ذكر كردهاند .