سپس در ادامه آيه مىافزايد : « هيچگاه خواب سبك و سنگينى او را فرا نمىگيرد » و لحظه اى از تدبير جهان غافل نمىشود ( * ( لا تَأْخُذُه سِنَةٌ وَلا نَوْمٌ ) * ) .
« سنة » از ماده « وسن » به گفته بسيارى از مفسران به معنى سستى مخصوصى است كه در آغاز خواب روى مىدهد ، يا به تعبير ديگر به معنى خواب سبك است ، و « نوم » به معنى خواب ، يعنى حالتى است كه قسمت عمده حواس انسان ، از كار مىافتد ، در واقع ، سنه خوابى است كه به چشم عارض مىشود ، اما وقتى عميقتر شد و به قلب عارض شد ، « نوم » گفته مىشود .
جمله « * ( لا تَأْخُذُه سِنَةٌ وَلا نَوْمٌ ) * » تاكيدى است بر حى و قيوم بودن خداوند زيرا قيام كامل مطلق به تدبير امور عالم هستى در صورتى است كه حتى يك لحظه غفلت در آن نباشد ، و لذا هر چيز كه با اصل قيوميت خداوند سازگار نباشد ، خود به خود از ساحت مقدس او ، منتفى است حتى ضعيفترين عاملى كه موجب سستى در كار او باشد مانند خواب سبك كه در ذات پاك او نيست .
اما اينكه چرا « سنة » بر « نوم » ، مقدم داشته شده با اينكه قاعدتا فرد قوىتر را جلوتر ذكر مىكنند ، و سپس به فرد ضعيف اشاره مىنمايند ، به خاطر اين است كه از نظر ترتيب طبيعى نخست سنه ( خواب سبك ) دست مىدهد و سپس عميقتر شده تبديل به نوم مىگردد .
به هر حال اين جمله ، اشاره به اين حقيقت است كه فيض و لطف تدبير خداوند دائمى است ، و لحظه قطع نمىگردد ، و همچون بندگان نيست كه بر اثر خوابهاى سبك و سنگين ، يا عوامل ديگر غافل شود .
ضمنا تعبير به « * ( لا تَأْخُذُه ) * » ( او را نمىگيرد ) در مورد خواب ، تعبير جالبى است كه چگونگى تسلط خواب را بر انسان مجسم مىسازد گويى خواب همچون موجود قوى پنجه اى است كه انسان را در چنگال خود اسير و گرفتار مىسازد ، و
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 265
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٦٥