نخست مىفرمايد : « گناهى بر شما نيست اگر زنان را قبل از اينكه با آنها تماس پيدا كنيد ( و آميزش جنسى انجام دهيد ) و تعيين مهر نمائيد ، طلاق دهيد » ( * ( لا جُناحَ عَلَيْكُمْ إِنْ طَلَّقْتُمُ النِّساءَ ما لَمْ تَمَسُّوهُنَّ أَوْ تَفْرِضُوا لَهُنَّ فَرِيضَةً ) * ) . ( 1 )
البته اين در صورتى است كه مرد يا زن و مرد بعد از عقد ازدواج و پيش از عمل زناشويى ، متوجه شوند كه به جهاتى نمىتوانند با هم زندگى كنند ، چه بهتر كه در اين موقع با طلاق از هم جدا شوند ، زيرا در مراحل بعد كار مشكلتر مىشود .
و به هر حال اين تعبير ، پاسخى است براى آنها كه تصور مىكردند طلاق قبل از عمل زناشويى يا قبل از تعيين مهر ، صحيح نيست ، قرآن مىگويد : چنين طلاقى گناهى ندارد و صحيح است ( و اى بسا جلو مفاسد بيشترى را بگيرد ) .
بعضى نيز « جناح » را در اينجا به معنى « مهر » گرفتهاند كه بر دوش شوهر سنگينى مىكند يعنى به هنگام طلاق قبل از عمل زناشويى و تعيين مهر هيچ گونه مهرى بر عهده شما نيست . گر چه بعضى از مفسران ( 2 ) شرح زيادى درباره اين تفسير گفتهاند ، ولى به كار بردن كلمه جناح ، به معنى مهر مانوس نيست .
بعضى نيز احتمال دادهاند كه معنى جمله بالا اين است : كه طلاق زنها قبل از آميزش در همه حال جايز است ( خواه در حال عادت ماهيانه باشند يا نه ) در حالى كه بعد از آميزش حتما بايد در حال پاكى خالى از آميزش باشد ( 3 ) اين تفسير بسيار بعيد به نظر مىرسد ، زيرا با جمله « * ( أَوْ تَفْرِضُوا لَهُنَّ فَرِيضَةً ) * » سازگار نيست .
سپس به بيان حكم ديگرى در اين رابطه مىپردازد و مىفرمايد : « در چنين حالى بايد آنها را ( با هديه مناسبى ) بهره مند سازيد » ( * ( وَمَتِّعُوهُنَّ ) * ) .
بنا بر اين اگر نه مهرى تعيين شده و نه آميزشى حاصل گشته ، شوهر بايد
هامش
( 1 ) « مس » در لغت به معنى تماس پيدا كردن و در اينجا كنايه از عمل زناشويى است ، و « فريضه » به معنى واجب است و در اينجا منظور ، مهر است .
( 2 ) تفسير كبير ، جلد 6 صفحه 137 .
( 3 ) همان مدرك .