مرد گذارده شده به خاطر اين است كه فرزند او و ميوه دل او است ، نه يك فرد بيگانه .
توصيف به « معروف » ( به طور شايسته ) نشان مىدهد كه پدران در مورد لباس و غذاى مادر ، بايد آنچه شايسته و متعارف و مناسب حال او است را در نظر بگيرند ، نه سختگيرى كنند و نه اسراف .
و براى توضيح بيشتر مىفرمايد : « هيچ كس موظف نيست بيش از مقدار توانايى خود را انجام دهد » ( * ( لا تُكَلَّفُ نَفْسٌ إِلَّا وُسْعَها ) * ) .
بنا بر اين هر پدرى به اندازه توانايى خود وظيفه دارد ، بعضى اين جمله را به منزله علت براى اصل حكم دانستهاند ، و بعضى به عنوان تفسير حكم سابق ، ( و هر دو در نتيجه يكى است ) .
4 - سپس به بيان حكم مهم ديگرى پرداخته ، مىفرمايد : « نه مادر ( به خاطر اختلاف با پدر ) حق دارد به كودك ضرر زند ، و نه پدر » به خاطر اختلاف با مادر ( * ( لا تُضَارَّ والِدَةٌ بِوَلَدِها وَلا مَوْلُودٌ لَه بِوَلَدِه ) * ) .
يعنى ، هيچ يك از اين دو حق ندارند سرنوشت كودك را وجه المصالحه اختلافات خويش قرار دهند ، و بر جسم و روح نوزاد ، ضربه وارد كنند .
مردان نبايد حق حضانت و نگاهدارى مادران را با گرفتن كودكان در دوران شيرخوارگى از آنها پايمال كنند ، كه زيانش به فرزند رسد و مادران نيز نبايد از اين حق شانه خالى كرده و به بهانههاى گوناگون از شير دادن كودك خوددارى كرده يا پدر را از ديدار فرزندش محروم سازند .
اين احتمال نيز در تفسير آيه داده شده است كه منظور آن است كه نه پدر مىتواند حق زناشويى زن را به خاطر ترس از باردار شدن و در نتيجه زيان ديدن شير خوار ، سلب كند ، و نه مادر مىتواند شوهر را از اين حق به همين دليل باز دارد .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 188
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٨٨