نكتهها :
1 - آيا نسخ در احكام جايز است ؟
« نسخ » از نظر لغت به معنى از بين بردن و زائل نمودن است ، و در منطق شرع ، تغيير دادن حكمى و جانشين ساختن حكمى ديگر بجاى آن است ، به عنوان مثال :
1 - مسلمانان بعد از هجرت به مدينه مدت شانزده ماه به سوى بيت المقدس نماز مىخواندند ، پس از آن دستور تغيير قبله صادر شد ، و موظف شدند هنگام نماز رو به سوى كعبه كنند .
2 - در سوره نساء آيه 15 در باره مجازات زنان زناكار دستور داده شده كه در صورت شهادت چهار شاهد ، آنها را در خانه حبس كنند تا زمانى كه مرگشان فرا رسد ، يا خداوند راه ديگرى براى آنان مقرر دارد .
اين آيه بوسيله آيه 2 سوره نور نسخ شد و در آن آيه مجازاتشان تبديل به يكصد تازيانه شده است .
در اينجا ايراد معروفى است كه به اين صورت مطرح مىشود : اگر حكم اول داراى مصلحتى بوده پس چرا نسخ شده ؟ و اگر نبوده چرا از آغاز تشريع گرديده ؟ و به تعبير ديگر : چه مىشد از آغاز حكم چنان تشريع مىگشت كه احتياجى به نسخ و تغيير نداشت ؟
پاسخ اين سؤال را دانشمندان اسلام از قديم در كتب خود آوردهاند و حاصل آن با توضيحى از ما چنين است :
مىدانيم نيازهاى انسان گاه با تغيير زمان و شرائط محيط دگرگون مىشود و گاه ثابت و بر قرار است ، يك روز برنامه اى ضامن سعادت او است ولى روز ديگر ممكن است بر اثر دگرگونى شرائط همان برنامه سنگ راه او باشد .
يك روز دارويى براى بيمار فوق العاده مفيد است و طبيب به آن دستور