فرشتگان در بوته آزمايش
آدم به لطف پروردگار داراى استعداد فوق العاده اى براى درك حقايق هستى بود . خداوند اين استعداد او را به فعليت رسانيد و به گفته قرآن « به آدم همه اسماء ( حقايق و اسرار عالم هستى ) را تعليم داد » ( * ( وَعَلَّمَ آدَمَ الأَسْماءَ كُلَّها ) * ) گر چه مفسران در تفسير « علم اسماء » بيانات گوناگونى دارند ، ولى مسلم است كه منظور تعليم كلمات و نامهاى بدون معنا به آدم نبوده ، چرا كه اين افتخارى محسوب نميشده است ، بلكه منظور دادن معانى اين اسماء و مفاهيم و مسماهاى آنها بوده است .
البته اين آگاهى از علوم مربوط به جهان آفرينش و اسرار و خواص مختلف موجودات عالم هستى ، افتخار بزرگى براى آدم بود .
در حديثى داريم كه از امام صادق ع پيرامون اين آيه سؤال كردند ، فرمود : « الارضين و الجبال و الشعاب و الاوديه ثم نظر الى بساط تحته ، فقال و هذا البساط مما علمه » : « فرمود منظور زمينها ، كوهها ، درهها و بستر رودخانهها ( و خلاصه تمامى موجودات ) مىباشد ، سپس امام ع به فرشى كه زير پايش گسترده بود نظرى افكند فرمود حتى اين فرش هم از امورى بوده كه خدا به آدم تعليم داد » ! ( 1 ) .
بنا بر اين علم اسماء چيزى شبيه « علم لغات » نبوده است بلكه مربوط به فلسفه و اسرار و كيفيات و خواص آنها بوده است ، خداوند اين علم را به آدم تعليم كرد تا بتواند از مواهب مادى و معنوى اين جهان در مسير تكامل خويش بهره گيرد .
همچنين استعداد نامگذارى اشياء را به او ارزانى داشت تا بتواند اشياء را نامگذارى كند و در مورد احتياج با ذكر نام آنها را بخواند تا لازم نباشد عين آن چيز را نشان دهد ، و اين خود نعمتى است بزرگ ، ما هنگامى به اهميت اين
هامش
( 1 ) مجمع البيان ذيل آيات مورد بحث .