ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 155

است با يك تفسير و تأويل مقبول در بارهء آيه ، يا با گذشت زمان و تحول در دانشها مشكل حل و فصل شده است . به عنوان مثال اين آيهء شريفه را در نظر مىگيريم : * ( وَالسَّماءَ بَنَيْناها بِأَيْدٍ وَإِنَّا لَمُوسِعُونَ ) * ( 1 ) ( ما آسمان را با قدرت آفريديم و ما آن را وسعت مىدهيم ) مفسّرين گذشته سه معنى را براى « لموسعون » در نظر گرفته‌اند : معناى يكم وسعت به همان مفهوم لفظى ، يعنى خداوند آسمان را وسيع آفريده است . معناى دوم خداوند با قدرت بزرگ الهى خود آسمان را آفريده است . معناى سوم روزى ، يعنى خداوند سبحان كيهان بزرگ را آفريده و آن را با تغذيه مواد مناسب تقويت فرموده است . تفاسيرى كه ذيلا نام مىبريم دو معناى اول و دوم را مطرح كرده‌اند و بعضى از آنها مانند طبرسى در مجمع البيان معناى سوم را هم متذكر شده‌اند . ( 2 ) از سال 1920 ميلادى يك رياضيدان روسى به نام الكساندر فريدمن با نظريه اى در بارهء گسترش ( انبساط ) كهكشانها وارد ميدان تحقيق شد . عبارت ژرژ گاموف در اين باره چنين است : « وى دريافت كه نورى كه از كهكشانهاى بسيار دور به ما مىرسد ، يك انتقال خطوط طيفى به سوى انتهاى قرمز طيف نشان مىدهد و اين انتقال به نسبت مستقيم مسافت كهكشانها از ما افزايش مىيابد . با اين تفسير كه انتقال مشهود نور قرمز به علت سرعتهاى پسروى منابع نورى پديد مىآيد ( و در حال حاضر هيچ توضيح معقول ديگر براى آن وجود ندارد ) به اين نتيجه مىرسند كه » جهان ما در يك حالت