: من دانستم تا پيامبر ( ص ) در ميان ما است ، فتنه اى بوجود نمىآيد گفته شده است كه از آيهء شريفه * ( « أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لا يُفْتَنُونَ » ) * ( آيا مردم گمان مىكنند كه رها شوند تا بگويند : ما ايمان آورديم و آنان آزمايش نشوند ) مطلب فوق ( تا پيامبر ( ص ) در ميان مسلمانان است ، فتنه اى به وجود نمىآيد ) استفاده نمىشود ، بنا بر اين ، مأخذ علم امير المؤمنين ( ع ) به مطلب مزبور چه بوده است ابن أبي الحديد در تفسير مطلب مىگويد : امير المؤمنين ( ع ) از آيه * ( « وَما كانَ الله لِيُعَذِّبَهُمْ وَأَنْتَ فِيهِمْ » ) * ( 1 ) ( و خداوند آنان را عذاب نمىكند مادامى كه تو در ميان آنان هستى ) استفاده كرده است . ولى همان گونه كه ديگر شارحان نهج البلاغه متذكر شده‌اند ، لازمهء آيه شريفه آزمايش ، عدم وقوع فتنه در ايام حيات رسول خدا ( ص ) نمىباشد ، بلكه بر مبناى روايتى كه مرحوم فيض كاشانى نقل كرده كه در موقع نزول آيهء آزمايش پيامبر اكرم ( ص ) فرمود : چاره اى از وقوع فتنه بعد از پيامبر براى امتش نيست تا راستگو از دروغگو تفكيك گردد . . . ( 2 ) و علم امير المؤمنين ( ع ) مستند به آن فرمودهء پيامبر مىباشد . مباحث مربوط به « فتنه‌ها و آشوبها و آزمايشها و حوادث » در موارد زير مطرح شده است : ج 3 ، ص 80 تا 88 و از ص 99 تا ص 108 و از ص 318 تا ص 324 و ج 9 ، ص 209 تا ص 210 و ج 15 ، از ص 55 تا 56 و ج 16 ، از ص 301 تا 310 و ج 18 ، از ص 120 تا 121 .