اخروى است ، يا از لغت عربى بىاطلاع است و يا براى تثبيت غرض خود به « منطق توجيهى » توسل مىجويد . ( 1 ) ب - همان قاعدهء مهم كه در تفسير شمارهء اول گفتيم ، در اين شماره نيز جريان دارد . يعنى غالبا هر فرد و گروهى هر آنچه را كه مورد تمايل او است ، بر مبناى خودخواهى آن را خير مىداند اگر چه بدترين شرور بوده باشد ، در صورتى كه دين الهى توصيه و دستور خود را بر مبناى « خير واقعى » مقرر مىدارد .
3 . تحليل ( حلال كردن ) بهره بردارى از مواد مفيد روى زمين براى ادامهء معيشت و تنظيم آن :
يك - * ( يا أَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي الأَرْضِ حَلالًا طَيِّباً . . . ) * ( او خداوندى است كه همهء آنچه را كه در روى زمين است براى شما آفريده است . ) ( 2 ) اين مطلب در قرآن مجيد در 16 آيه وارد شده است . انسانهايى كه در اين دنيا آگاهانه زندگى مىكنند ، بدون ترديد همان احتمال ضرر را كه در مواد جسمانى مانند خوردنىها و آشاميدنيها داده و بدون اطمينان به نبودن ضرر ، از آن مواد استفاده نمىكنند . در بارهء كردارها و گفتارها و هرگونه ارتباط با جهان طبيعت در ارتباط با خويشتن خويش ( شخصيت ، من ) طالب تأمين مىباشند . و به همين جهت است كه خود را براى هرگونه كردار و گفتار در همهء ارتباطات چهارگانه ( ارتباط با خويشتن ، ارتباط با خدا ، ارتباط با جهان هستى و ارتباط با همنوع خود ) آزاد و رها نمىبينند . ولى حتى با احتمال ضرر و ناشايستگى يك عمل يا قول ، حتى يك انديشه ، احتياط عقلى را از دست نمىدهد .