ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 116

مرحوم ملا محسن در سند اين حديث خدشه اى نكرده است . حسين بن عبد اللَّه بن سينا در كتاب الرسالة المعراجية ( معراج نامه ) در ضمن عباراتى بسيار با اهميت ، روايت فوق را نقل كرده است . ما همهء عبارات ابن سينا را در اينجا مىآوريم : « و براى اين بود كه شريفترين انسان و عزيزترين انبياء و خاتم رسولان صلى اللَّه عليه و آله و سلم چنين گفت : با مركز حكمت و فلك حقيقت و خزانهء عقل امير المؤمنين عليه السلام كه : يا علىّ إذا رأيت النّاس يتقرّبون إلى خالقهم بأنواع البرّ تقرّب أنت إليه بأنواع العقل تسبقهم گفت اى على ، چون مردمان در تكثر عبادت رنج برند تو در ادراك معقول رنج بر ، تا بر همه سبقت گيرى و اين چنين خطاب را جز چون او بزرگى راست نيامدى كه او در ميان خلق چنان بود كه معقول در ميان محسوس ، لاجرم چون با ديدهء بصيرت عقل مدرك اسرار گشت ، همهء حقايق را دريافت و ديدن حكم داد و براى اين بود كه گفت : لو كشف الغطاء ما ازددت يقينا ( اگر پرده برداشته شود بر يقين من افزوده نگردد ) هيچ دولت آدمى را زيادت از ادراك معقول نيست ، بهشتى كه به حقيقت آراسته باشد به انواع نعيم و زنجبيل و سلسبيل ادراك معقول است و دوزخ با عقاب و اغلال متابعت اشغال جسمانى است كه مردم در حجيم هو - افتند و در بند خيال بمانند . ( 1 ) در هيچ يك از متنهايى كه در مآخذ مربوطه مراجعه شد مضمون بيت اول و دوم مولوى -