توضيح سند داستان يا روايتى كه مولوى در ابيات مورد چهارم آورده است مىپردازيم : متن روايت مختلف نقل شده است . ابو حامد غزالى اين گونه نقل مىكند : « هو المراد بقوله صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم » : « إذا تقرّب النّاس بأنواع البرّ و الأعمال الصّالحة فتقرّب أنت بعقلك » ( 1 ) ( آن است مقصود از قول رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله : « هنگامى كه مردم با انواع نيكوكارى و اعمال صالح به خدا تقرب بجويند تو با عقل خود به خدا نزديك باش » ) در پاورقى اين روايت را از ابو نعيم نقل كرده است ( 2 ) ملا محسن فيض رحمة اللَّه عليه اين روايت را از محقق بزرگ ميرداماد چنين نقل كرده است كه : يا علىّ إذا عنّى النّاس أنفسهم فى تكثير العبادات و الخيرات فأنت عنّ نفسك فى إدراك المعقولات حتّى تسبقهم ( 3 ) ( يا على ، هنگامى كه مردم خود را به تكثير عبادات و خيرات مشغول بدارند ، تو خود را در ادراك معقولات مشغول بدار تا از آنان سبقت بگيرى )
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 115
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١١٥
هامش
( 1 ) احياء علوم ابو حامد محمد غزالى ج 1 - ص 91 چاپ مصر سال 1358 هجرى قمرى .
( 2 ) حلية الاولياء ج 1 ص 18 .
« من حديث علىّ إذا اكتسب النّاس من أنواع البرّ ليتقرّبوا بها إلى ربّنا عزّ و جلّ فاكتسب أنت من أنواع العقل تسبقهم بالزّلفة و القرب »
از حديث على عليه السلام است كه پيامبر فرمودند : اگر مردم از انواع نيكوكارى بيندوزند كه بوسيلهء آن به خداى عز و جل نزديك شوند ، تو از انواع عقل بيندوز تا در نزديك شدن و تقرب به خدا از همهء آنان سبقت بگيرى و در ج 3 ص 16 از احياء العلوم تصريح كرده است كه پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله جملهء فوق را به امير المؤمنين عليه السلام فرموده است . و از اتحاف السادة المتقين نيز نقل شده است .
( 3 ) المحجة البيضاء فى تهذيب الاحياء محمد بن مرتضى ( مولى محسن الكاشانى ج 1 - ص 179 )