تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 181

مساهمون:

ص١٨١

7 - بدون بفعليت رسيدن بعد روحى حيات ، خود حيات انسانى شناخته نخواهد شد .

اين يك قانون كلى است كه با غوطه خوردن انسان در يك پديده كه لازمه اش احاطهء آن پديده بر انسان است ، نه تنها فهم و درك پديده يا حقيقت عالىتر امكان پذير نخواهد بود ، بلكه خود همان پديده نيز قيافهء حقيقى خود را به انسان نشان نخواهد داد . اين رباعى را بارها در درسها و تأليفات خود عرض كرده‌ام كه -
من آب شدم سراب ديدم خود را دريا گشتم حباب ديدم خود را آگاه شدم غفلت خود را ديدم بيدار شدم به خواب ديدم خود را

اين قانون در آيه اى از قرآن چنين آمده است : * ( يَعْلَمُونَ ظاهِراً مِنَ الْحَياةِ الدُّنْيا ) * ( 1 ) ( آنان نمودى از حيات دنيوى را مىدانند ) . آيا تاكنون از كسى شنيده‌ايد كه بگويد : من حقيقت همين حيات طبيعى را كه منشأ حركت و احساس و اراده و دريافت لذت و الم و توليد مثل و صيانت ذات مىباشد ، شناخته‌ام و هيچ مجهولى در بارهء اين پديده ندارم . حتى محققان و صاحبنظرانى كه ساليان عمر خود را در مسير شناخت اين پديده سپرى مىكنند ، [ با اعترافى كه به ارزش زحمات و كوششهاى آنان داريم ] ، جز توصيفاتى محدود در بارهء آنچه كه بنام پديده‌ها و مختصات حيات بروز مىنمايند و جز مقدارى كليات براى توصيفات مزبور ، چيزى ديگر بيان نمىكنند . حالا برويم بسراغ ديگر متفكرانى كه حيات را در چهره‌هاى فردى و اجتماعى متنوع و روابط گوناگونى كه انسانها با همديگر دارند ، بررسى مىنمايند آيا شما يك جملهء قاطع و نهائى و قابل اثبات با دلايل بى چون و چرا ، از آنان شنيده ايد

هامش
( 1 ) . الروم آيهء 7 .
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 181 | محمد تقي جعفري