علم غيب برخوردار نمىباشند ، بلكه مطابق دلايل معتبر از نهج البلاغه و ديگر منابع معتبر حديث ، علم غيب آنان مستند به رسول اللَّه ( ص ) است كه مطابق آيهء قرآنى كه در بحث گذشته مطرح كرديم ، آن بزرگوار هم از خداوند متعال گرفته است . شيخ مفيد از يحيى بن عبد اللَّه بن حسن نقل مىكند كه به امام هفتم حضرت موسى بن جعفر عليه السلام عرض كردم فدايت شوم ، گروهى از مردم معتقدند كه شما علم غيب مىدانيد ، [ آيا اين صحيح است ] فرمود : نه ، سوگند به خدا ، هر چه ما مىدانيم از پيامبر خدا و از او بدست آوردهايم ( 1 ) امير المؤمنين ( ع ) در ذيل خطبهء 128 در پاسخ كسى كه سؤال مىكند : يا امير المؤمنين آيا شما علم غيب مىدانيد ، آن حضرت تبسمى فرموده و مىگويد : اى برادر كلبى ، اين كه گفتم علم غيب نيست ، بلكه آن را از دارندهء علمى فرا گرفتهام . علم غيب عبارتست از دانستن روز قيامت و آنچه را كه خدا بر شمرده است ، « در نزد خدا است : علم روز قيامت ، و او است كه باران را مىفرستد و آنچه را كه در ارحام مادرانست ميداند و هيچ كسى نمىداند آنچه را كه فردا خواهد اندوخت ، و هيچ كسى نمىداند كه در كدامين زمينى خواهد مرد . . . پس خداوند است كه ميداند آنچه را كه در ارحام است - از مرد و زن و زشت و زيبا ، سخى و بخيل ، شقى و سعيد ، و كسى را كه هيزمى در آتش دوزخ يا با پيامبران در بهشت همنشين خواهد بود . اينست علم غيبى كه هيچ كسى جز خدا آن را نمىداند و غير از اينها علمى است كه خداوند به پيامبرش تعليم فرموده و پيامبرش به من تعليم نموده است و از خدا خواسته است كه سينهء من آن را بگيرد و ظرفيت آن را داشته باشد و اعضاى من بتواند آن را در بر بگيرد . » مضمون اين جمله در نهج البلاغه آمده است كه ما در مبحث بعدى توضيح خواهيم داد . از اين منابع روشن مىشود كه همهء آن آيات قرآنى و رواياتى كه علم غيب را مختص به خدا و غير خدا را از علم غيب محروم بيان مىكند ، آن
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 250
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٢٥٠
هامش
( 1 ) الامالى - محمد بن محمد بن نعمان ( مفيد ) ص 214 .