نتيجهء يكم - در آيات مربوط به ذكر و تذكر و ذكرى دو معناى عمده منظور شده است : معناى يكم - به ياد آوردن حقايق و واقعيات . معناى دوم - شناخت بطور عمومى . آياتى كه تذكر به معناى ياد آورى را مطرح مىكند ، اين نكتهء مهم را در بر دارد كه اغلب انسانهائى كه از خرد و هشيارى برخوردارند ، حقايق اصيل را بوسيلهء عقل و وجدان خود دريافته‌اند و همچنين در جريان آموزشها و پرورشها مقدار قابل توجهى از حقايق اصيل به انسانها قابل درك مىگردد ، ولى هوسبازيها و خود محورىها و غوطه خوردن در كامجوئىها ، آن حقايق را از صحنهء آگاهى ذهن دور مىسازد ، لذا تذكر دادن دائمى مردم از طرف رهبران انسانيت ضرورى مىباشد . اين مضمون در آيهء * ( « وَذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرى تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِينَ » ) * ( 1 ) با وضوح كامل ديده مىشود ، زيرا شخصى كه با صفت ايمان موصوف است ، حقايق مربوط به ايمان را ميداند و معذلك خداوند دستور به تذكر مىدهد . آرى بشر فراموشكار است . لذا بجرئت مىتوان گفت : بيش از آنكه قربانى جهالتش باشد . قربانى فراموشكارى خويش است كه از اهميت ندادن به حقايق ناشى مىگردد و به همين