ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 279

جهت است كه خدا به انسانها تعليم مىدهد كه در هنگام نيايش بگويند : * ( لا يُكَلِّفُ الله نَفْساً إِلَّا وُسْعَها لَها ) * ( 1 ) ( اى پروردگار ما ، اگر فراموش كرديم يا خطا نموديم ، ما را مواخذه مفرما ) . معناى دوم - احتمال قوى مىرود كه تذكر در بعضى آيات دليل فطرى بودن حقايق سازندهء انسانى باشد كه بشر براى خود پذيرفته است . آيه اى كه مىگويد : * ( أَ لَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يا بَنِي آدَمَ أَنْ لا تَعْبُدُوا الشَّيْطانَ إِنَّه لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ . وَأَنِ اعْبُدُونِي هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ ) * ( 2 ) ( اى فرزندان آدم ، مگر با شما عهد نبسته‌ام كه شيطان را نپرستيد او براى شما دشمن آشكاريست و مرا بپرستيد ، اينست صراط مستقيم ) . به معناى تعهد فطرى است و همچنين آيه اى كه مىگويد : * ( وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلى شَهِدْنا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هذا غافِلِينَ ) * ( 3 ) ( و هنگامى كه پروردگار تو نسل بنى آدم را از پشتشان گرفت و آنان را بر خودشان شاهد گرفت كه آيا من پروردگار شما نيستم ، آنان گفتند : آرى ، تا روز قيامت نگويند : ما از اين غافل بوديم ) . آيه 30 در سورهء الروم فطرى بودن تعهد دينى را صريحا متذكر شده و مىگويد : * ( فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَتَ الله الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ الله ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ ) * ( 4 ) ( پس روى خود را براى دين حنيف بگردان و بر پا دار ، [ اقامهء دين ] فطرت خداونديست كه