بهتر از همه مىدانند كه مصالحى را كه در آن ساختمان به كار بردهاند پوچ و خيال محض است .
نتيجهء چهارم - پديده شعر و به فعليت رسانيدن نبوغ شعرى مطلقا محكوم نبوده ، بلكه در صورتى كه داراى محتويات واقع بينانه و نمايانگر چهره هائى از واقعيت و با هدف گيرىهاى مثبت بوده باشد ، قطعا مطلوب است ، چنان كه در آيهء شمارهء 5 ملاحظه نموديم و در روايت معروف آمده است كه انّ من البيان لسحرا و من الشّعر لحكمة ( برخى از بيانها سحر و بعضى از شعرها حكمت است ) .
با نظر به همين آيه و روايت معروف و ملاك لهو و لعب در انديشه كاملا روشن مىشود كه شعر يك وسيلهء بسيار عالى براى بيان واقعيات است و با اين خصوصيت شعر از ديدگاه اسلام كاملا مطلوب است و مىتواند خدمت بزرگى در رشد و اصلاح انسانها انجام بدهد و اگر شعر وسيلهء تخدير و تحريك خيالها و پندارهاى بىاساس و راكد كردن تعقل و وجدان بوده باشد ، محكوم است .
پديدههاى خوشايند و اعجاب انگيز را سد راه واقعيتها قرار نبايد داد
در هم آميختن واقعيات با زيباييهاى ظاهرى و خواستههاى غير عقلانى اكثريت مردم را به جهت نا توانى از نفوذ به پشت پردهء ظواهر مىفريبد و راه آنان را رو به حقايق سد مىكند . آياتى كه مردم را از فريفته شدن به ظواهر فريبا منع مىكند متعدد است . از آن جمله : * ( 1 - وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُه فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَيُشْهِدُ الله عَلى ما فِي قَلْبِه وَهُوَ أَلَدُّ الْخِصامِ . وَإِذا تَوَلَّى سَعى فِي الأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيها وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ وَالله لا يُحِبُّ الْفَسادَ ) * ( 1 ) ( گفتار بعضى از مردم در زندگانى
هامش
( 1 ) البقرة آيه 204 و 205 .