اخلاق پسنديده و ناپسند در او قرار دارد كه با هم مخالفت مىكنند پس اگر اميدش به ديگران باشد طمع او را خوار مىكند و اگر طمعش بر او مسلط شود ، زيادهخواهى او را از پا در مىآورد و اگر يأس و نااميدى بر او غالب شود ، اندوه و حزن او را هلاك مىكند و اگر خشم بر او چيره شود كينهاش زياد مىشود ، اگر حاجتش برآورده شود سپاسگزارى را فراموش مىكند و اگر از چيزى بترسد از آن پرهيز مىكند و اگر آسوده و ايمن باشد ، مغرور مىشود و اگر نعمتى تازه به او برسد احساس آقايى و عزت مىكند . اگر مصيبتى به او برسد داد و فغانش آبرويش را مىبرد و اگر صاحب مالى شود ثروت او را به سركشى مىكشاند ، و اگر ندارى به او برسد گرفتاريهايش او را به خود مشغول مىسازد ، اگر گرسنه شود ناتوان و ضعيف مىشود و اگر بيش از حد سيرى بخورد نمىتواند نفس بكشد و بالاخره هر كوتاهى برايش مضر و هر زيادهروى برايش فاسد كننده است .
44 - از كلمات ايشان است : از شاه زنان دختر كسرى زمانى كه اسير شده بود پرسيدند از پدرت بعد از واقعه فيل چيزى به خاطر دارى ؟ دختر كسرى گفت : از او بخاطر دارم كه مىگفت : اگر قدرت و اراده خداوند به چيزى تعلق گيرد ، طمع طمعكاران مانع آن نمىشود و اگر اجل و پايان عمر كسى فرا رسد مرگ در كمين اوست . امام عليه السّلام فرمود : چه نيكوست آنچه پدرت گفته است ، در مقابل تقدير پروردگار همه امور و از جمله تدبير بندگان خوار زبون است و هيچ اثرى ندارد .
45 - از كلمات ايشان است : هركس بر چيزى يقين داشت و نسبت به آن شك كرده بايد به يقين خود عمل كند چرا كه يقين با شك از بين نمىرود .
46 - از كلمات ايشان است : مومن از ضررش در رنج و سختى است و مردم از دست او آسوده خاطرند .
47 - از كلمات ايشان است : هركس سستى و تنبلى كند نمىتواند حق خداوند را به او ادا كند .
48 - از كلمات ايشان است : برترين عبادتها ، صبر كردن در مشكلات ، در فتنهها و انتظار فرج و گشايش امور است .
49 - از كلمات ايشان است : صبر سه گونه است صبر بر مصيبت صبر و خوددارى از انجام معصيت و گناه و استقامت و صبر در اطاعت از پروردگار .
50 - حضرت عليه السّلام فرمود : بردبارى ياور مومن است و علم و دانش دوست او ، مدارا برادر او و نيكى پدر او و صبر فرمانده سپاه و سربازان اوست .
51 - حضرت عليه السّلام فرمود : سه چيز از گنج بهشتيان است در خفا صدقه دادن ، مصايب خود را مخفى كردن و مرض و بيمارى خود را پوشاندن .
52 - حضرت عليه السّلام فرمود : از هركسى مىخواهى چيزى طلب كن تا اسير او شوى و از هركس كه مىخواهى بىنياز باش تا مانند او شوى و بر هر كه مىخواهى بخشش كن تا امير او باشى .
53 - حضرت عليه السّلام فرمود : با رفتار بد و گناه بىنياز و توانگرى وجود ندارد و فرد حسود راحتى و آسايش ندارد و پادشاهان هرگز با كسى دوست صميمى نمىشوند .
الإرشاد ( فارسى ) — صفحة 339
مساهمون: الشيخ المفيد
ص٣٣٩