در دست ايشان باقى بماند و نيمى ديگر از اراضى و نخلستانهايشان متعلق به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله باشد .
[ فدك : به گفتهء ياقوت ، روستايى است از توابع مدينه كه فاصله آن تا مدينه ( به شيوهء محاسبهء مسافت با حركت روزانهء مسافر در گذشته ) دو روز و به نقلى سه روز راه بوده است و در آن چشمه آب جارى و نخلهاى فراوانى وجود داشته است . « 1 »
ابن ابى الحديد شمار درختان خرماى آنجا را برابر با تمام نخلهاى كوفه - در قرن ششم هجرى - نقل كرده است . « 2 »
دليل نامگذارى اين دهكده به فدك آن است كه نخستين كسى كه آنجا را به عنوان محل سكونت برگزيد ، شخصى به نام « فدك » از نوادگان حضرت نوح عليه السّلام بود . « 3 »
بلادى دربارهء وضعيت كنونى فدك مىنويسد :
دهكدهاى است آباد ، داراى نخلهاى فراوان و زمينهاى كشاورزى ، كه شمار ساكنان آن به حدود 1200 نفر مىرسد و در قسمت شرقى منطقهء خيبر واقع است و استاد صالح دخيل تعداد نخلهاى آن را در سال 1349 قمرى 20000 نخله تخمين زده است و نام فعلى آن « حائط » يعنى بوستان مىباشد و اراضى و املاك آن به ساكنان آنها تعلّق دارد .
هنوز براى ما روشن نيست كه اين روستا در چه مقطعى از تاريخ ، به ملكيت ساكنان آنجا درآمد . آنچه مسلّم است ، اين است كه همزمان با ضعف دولت عباسى ، قدرتمندان هر منطقه ، آنچه را توانستند به تملّك خويش درآوردند و اين مسأله در آنجا نيز اتفاق افتاده است . « 4 »
ابن اسحاق مىگويد : پس از فتح خيبر ، خداوند بر دلهاى يهوديان ساكن « فدك » رعب وحشت افكند . از اين رو ، نمايندهاى به نزد پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرستادند و فدك را به صورت صلح به آن حضرت واگذار كردند . « و كانت فدك لرسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله خاصّة لأنّه لم يوجف عليها
هامش
( 1 ) . ياقوت ، ج 4 ، صص 238 و 240
( 2 ) . ابن ابى الحديد ، ج 16 ، ص 136
( 3 ) . ياقوت ، ج 4 ، صص 238 و 240
( 4 ) . بلادى ، ج 2 ، صص 205 و 206