تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى — صفحة 225

كه دخلش به خرجش نمىارزد . من مانند مجنون عامرى هستم كه خاك را بو مىكنم و بىخطا و اشتباه خاك ليلى را تمييز مىدهم . ( 1 ) من هر پيراهنى را كه بو كنم ، مىفهمم كه پيراهن يوسف است يا پيراهن اهريمن . نيز مىفهمم كه كدامين خاك همسايهء طلا است و كدامين خاك مس و دم بريده است . پنجمى به سخن در آمد و چنين گفت كه : خاصيت فنى من در پنجه‌ام نهفته است كه كمندى به طول علم مىافكنم و آن كاخى كه در نظر گرفته‌ام ، به بالايش بروم هر اندازه هم بلند و بالا باشد كنگره اش را با كمند تسخير مىكنم . مانند پيامبر اكرم كه جان نازنينش كمندى سخت انداخت و با آن كمند به سوى تخت و بخت و عالم اعلا رهسپار گشت . حق تعالى به پيامبر فرمود : اى كمند انداز كاخ مجلل دين و حقيقت ، تو نبودى كه انداختى ، اندازندهء حقيقى من بودم . آنگاه نوبت سلطان محمود رسيد ، از او پرسيدند كه اى رفيق معتمد ، بگو ببينيم : خاصيت فنى تو كدام است ؟ سلطان محمود -