پيشهتر از منى ، چه ، مىدانى جايگاه او كجاست و با اين حال با او جنگيدى . معاويه گفت :
من به سبب اين انگشترى [ رياست ] با او جنگيدم تا با آن به مقاصدم دست يابم . محقن گفت : آيا اين در برابر خشم الهى و عذاب دردناك او براى تو كافى خواهد بود ؟ معاويه گفت : نه ، اى ابن محقن ! ولى من از خدا آن مىدانم كه تو نمىدانى ، چه ، خداوند مىفرمايد :
وَ رَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ
« 1 » - ( 1 ) زبير بن بكّار « 2 » - به اسنادش از عمّار بن ياسر نقل مىكند كه گفته است : پيامبر ( ص ) فرموده است : « به هر كه به خدا ايمان آورده و مرا تصديق كند ، ولايت على بن ابى طالب سفارش شده است ، هر كه ولايت او را بپذيرد ولايت مرا پذيرفته و هر كه ولايت مرا بپذيرد ولايت خدا را پذيرفته است ، و هر كه او را دوست بدارد مرا دوست داشته است و هر كه مرا دوست بدارد خداى را دوست داشته است .
مبحث سى و هفتم : پيرامون حديث فتوّت :
( 2 ) همگان در اين حقيقت ، همداستانند كه جبرئيل ( ع ) در جنگ احد فرود آمد و چنين ندا سر داد : « لا سيف الّا ذو الفقار و لا فتى الّا علىّ » .
( 3 ) خوارزمى « 3 » - و ديگران « 4 » - به نقل از محمّد بن عبيد اللَّه بن ابى رافع روايت مىكنند كه :
منادى به روز احد ندا در داد كه : « لا سيف الّا ذو الفقار و لا فتى الّا على . » « 5 »
هامش
( 1 ) اعراف / 156 ؛ رحمت من هر چيز را در بر مىگيرد .
( 2 ) همان 2 / 52 .
( 3 ) مناقب ابن مغازلى / 197 ، ح 234 .
( 4 ) تاريخ طبرى 2 / 514 ؛ ميزان الاعتدال ذهبى 3 / 324 ، شمارهء 6613 و لسان الميزان عسقلانى 4 / 406 ، شماره 1241 .
( 5 ) علّامهء مجلسى در بحار الانوار 42 / 67 پس از نقل خبر امام رضا ( ع ) در بارهء « ذو الفقار » مىگويد :
« پس او را به حق و حرمت سوگند داد كه آيا شمشيرى كه مأمون از حضرت ( ع ) گرفت همان شمشير رسول اللَّه ( ص ) است ؟ پس امام پاسخ فرمود كه آن شمشير پيامبر ( ص ) نيست ، زيرا شمشير او تنها نزد امام است . » شيخ مظفّر در دلائل الصّدق 2 / 467 مىگويد :
« ترديدى نيست كه اين ندا از سوى جبرئيل بوده است ، و اگر در يكى از اين سه جايگاه بوده باشد كه صراحت دارد بر نفى فتوّت - به معناى بخشش - از غير على ( ع ) ، دلالت بر آن خواهد داشت كه حضرت ( ع ) ، سخىترين مردم بوده است براى خدا و فرمانبرترين فرد در دستورهاى الهى و فضيلت فرمانبرى ، فرع بر فضيلت ذاتى است ، و شخص افضل براى امامت شايستهتر خواهد بود ، و گواه فضيلت ذاتى امام ( ع ) اين حديث نبوى است كه : « او از من است و من از او » و اين سخن جبرئيل كه « و من از شما دو نفرم . »